In 2017 was het 130 jaar geleden dat Multatuli overleed. De trap naar de hemel was steil, aldus de literaire grootmeester zelf in een van de twee pas gevonden brieven waarmee het Jaarboek Multatuli 2017 opent. Hij zal daarbij behalve aan zichzelf ook gedacht hebben aan de vele lieden die het hem zo moeilijk maakten. Al waren er ook velen die hem hielpen. In dit Jaarboek staan Multatulibemiddelaars van diverse pluimage centraal, zoals de Sardische Max Havelaar-vertaler Antiogu Cappai-Caddedu en M.I. Tubjanski, de Russische vertaler en de Filipijnse schrijver Rizal. Was bezorger van de Max Havelaar Jacob van Lennep nu de gedroomde bemiddelaar of speelde hij vals spel? Wat voor rol speelde uitgever Joost de Ruyter?inhoud: Redactioneel MARITA MATHIJSEN, Twee onbekende brieven OLF PRAAMSTRA, Een tegenwerkende uitgever. Hoe Van Lennep met behulp Joost de Ruyter probeerde Max Havelaar te smoren MARITA MATHIJSEN, Over kwaadsprekers en napraters. Eduard Douwes Dekker, Jacob van Lennep, de feiten en wat interpretaties ANNELIES DIRKSE, Een onbekend brieffragment ANTIOGU CAPPAI-CADEDDU, Max Havelaar, Sardinië en de verdrukking van minderheidstalen MARIES JACOBS, Vertaling van de inleiding bij de Russische Max Havelaar (deel 2) MARIEN JACOBS, Over M.I. Tubjanski (1893-1937) JAN MULDER, Gordel van smaragd, parel van de Oriënt GUIDO LEERDAM, De splitszinnigheid van Mutatuli In de media. Een selectie KLAARTJE GROOT, Kroniek 2017