Bij gebiedsontwikkeling is sprake van een gecombineerde ontwikkeling van één of meer functies, mede in relatie tot het omliggende openbare gebied. De essentie van gebiedsontwikkeling is het integrale karakter van de opgave, ongeacht de schaal waarop de ontwikkeling plaatsvindt. Gebiedsontwikkeling is daarmee een verzamelnaam voor vele typen ruimtelijke veranderingsprocessen ten behoeve van onder meer woningbouw, bedrijventerreinen, natuur en agrarische functies. De afgelopen jaren is het karakter van gebiedsontwikkeling op veel plaatsen ingrijpend veranderd. Waar in het verleden een grootschalige aanpak en een hoog 'blauwdrukkarakter' van veel plannen kenmerkend waren, wordt nu veel meer rekening gehouden met toekomstige onzekerheden. Ook is het zwaartepunt van de gebiedsontwikkelingsopgave verschoven van uitleglocaties naar locaties binnen het bestaande bebouwde gebied.

Bij gebiedsontwikkeling vraagt een aantal aspecten voortdurend de aandacht zoals de verhouding tussen het publiekrecht en het privaatrecht, een juiste en doelmatige planologische inkadering, aanbestedingsrechtelijke kwesties, staatssteun, fiscale aspecten en het omgaan met risico's. Voor de doelgroep beoogt het Handboek een gedegen theoretische basis op deze onderwerpen aan te reiken, alsmede inspiratie te verschaffen uit de beschreven actuele voorbeelden van gebiedsontwikkeling.

Dit 'Juridisch Handboek Gebiedsontwikkeling' biedt een handreiking aan hen die werkzaam zijn bij publieke of private partijen alsmede hun externe adviseurs die te maken hebben met gebiedsontwikkeling. Dit kan zowel op projectniveau zijn als vanuit een bestuurlijke verantwoordelijkheid.