Dit is een boek over Leidenaren en hun gloedvolle geschiedenis van Beleg en Ontzet. Op 3 oktober 1574 werd Leiden bevrijd door de Geuzen. Sindsdien is Leidens Ontzet gedurende meer dan vierhonderd jaar jaarlijks herdacht. Vandaag de dag is Leidens Ontzet met circa 200.000 deelnemers uitgegroeid tot het grootste lokale volksfeest van Nederland. Hoe is dat zo gekomen? Wat zijn de historische feiten, welke objecten horen daarbij, hoe zijn de verhalen, rituelen en mythes ontstaan, en welke betekenis hebben die tegenwoordig nog? In Leidens Ontzet, Vrijheidsstrijd en Volksfeest wordt voor het eerst deze geschiedenis verteld aan de hand van de hoogtepunten uit de ‘3 Oktobercollectie’ van Museum De Lakenhal. Sinds 1874 beheert het museum de collectie bijzondere artefacten, munten en penningen, wapens en harnassen en historieschilderijen over het Beleg en Ontzet van 1574, die door burgers, stadsbestuur en museum in de loop van eeuwen bijeen werd gebracht. Traditiegetrouw is Museum De Lakenhal op 3 oktober enkele uren gratis geopend voor het publiek. Zo worden de heldenverhalen van generatie op generatie doorverteld. U beleeft Leidens Ontzet opnieuw, van de gehavende beelden die de Beeldenstorm overleefden tot aan het nieuwste historiestuk dat Museum De Lakenhal in samenwerking met de Universiteit Leiden in 2011 liet maken door fotograaf Erwin Olaf. U leest over de herdenking en de viering, omgeven met tal van vaste rituelen zoals hutspot eten, haring en wittebrood, de Dankdienst in de Pieterskerk en de Koraalzang in het Van der Werfpark. Aan het eind van het boek is een kroniek opgenomen waarin u van dag tot dag kunt meeleven met de Leidenaren, gebukt onder de Spaanse bezetting, en tegen het licht van de gebeurtenissen in de rest van de Nederlanden. Jori Zijlmans is conservator geschiedenis van Museum De Lakenhal.