1 Agogiek van advieswerk ...............9 1.1 Adviseren bij complexe organisatievraagstukken ...............12 1.2 Over het leveren van professionele kwaliteit als adviseur ................15 1.3 Relevante partijen binnen het klantsysteem...........................18 1.4 Naar een praktijktheorie van adviseren .......................................21 Literatuur bij hoofdstuk 1 ............23 2 Vier rollen om leren te stimuleren ..25 2.1 Spanningsvelden voor adviseurs ....26 2.1.1 Van buitenaf aanbrengen versus van binnenuit stimuleren ..................28 2.1.2 Realiseren versus leren .........30 2.2 Hoe een adviseur kijkt, maakt wat hij doet ..................................33 2.2.1 Rol 1. Aanreiken van kennis .....36 2.2.2 Rol 2. Ensceneren van een leerervaring .......................................39 2.2.3 Rol 3. Arrangeren van gespreksvoorwaarden .......................................41 2.2.4 Rol 4. Uitdagen van de manier van kijken ................................43 2.3 Situationeel adviseren of spelen met polariteiten? .......................................45 Literatuur bij hoofdstuk 2 ............47 3. Tien principes voor vernieuwing ....49 Van regelmaat- naar maatregelkennis ...50 3.1 Principe 1. Verhelder wat de klant heeft te leren ..............................52 3.2 Principe 2. Positioneer jezelf als begeleider van leren ..................55 3.3 Principe 3. Verken wat in de context helpt en hindert ......................59 3.4 Principe 4. Benader de opdrachtgever als klant .................................62 3.5 Principe 5. Betrek de klant bij het ontwerpen .............................65 3.6 PrincMaak opmerkelijke momenten in het contact met de klant expliciet ........................................................................................................69 3.7 Principe 7. Stimuleer reflectie op de manier van kijken ..........................................74 3.8 Principe 8. Spoor aan tot experimenten ..................................................................773.9 Principe 9. Geef aandacht aan eigen maken van nieuw handelen .......................83 3.10 Principe 10. Bespreek wat het oplevert voor toekomstige vraagstukken ........85 3.11 Samenhang tussen de principes ...............................................................................88 Literatuur bij hoofdstuk 3 ................................................................................................90 4. Houvast voor adviseurs..............................................................................................95 4.1 De adviseur als handelend subject ...........................................................................96 4.2 Het complete handelingsrepertoire .........................................................................98 4.3 Verrijking van de literatuur .......................................................................................103 4.4 Handreiking voor opleiding en praktijk ..................................................................105 4.5 Beperkingen ................................................................................................................108 4.6 Literatuur bij hoofdstuk 4 ........................................................................................110Als adviseur wil je goed werk leveren. Je wilt niet alleen vraagstukken van klanten oplossen, maar er ook voor zorgen dat een klant iets van je begeleiding opsteekt: niet alleen ‘vis’ verkopen, maar klanten ook zelf ‘leren vissen’. Alleen valt het in de praktijk niet mee om dat streven ook waar te maken.Adviseren is een complexe activiteit. Zeker als het gaat om vraagstukken die niet op te lossen zijn met ‘meer van hetzelfde’. Het vraagt heel wat van klanten om hun bestaande manier van kijken en handelen bij te stellen. En dat kanbij adviseurs weer tot handelingsverlegenheid leiden: niet weten wat hen in een specifieke situatie te doen staat.Dit boek biedt een bruikbaar handelingsrepertoire voor adviseurs die duurzame verandering nastreven. Dit handelingsrepertoireis gebaseerd op gedegen wetenschappelijk onderzoek naar de praktijktheorie van advieswerk. Het biedt adviseurs een reflectief houvast in hun weerbarstige praktijk. Niet alleen organisatieadviseurs kunnen er hunvoordeel mee doen. Het houvast is ook bruikbaar voor andere professionals die zich bezighouden met het ontwikkelen vanorganisaties, zoals organisatiebegeleiders, organisatiecoaches en HRD/L&D-adviseurs.