Het is treurig gesteld met de Nederlandse universiteit. Als een afgewezen minnares die jarenlang dacht alles te doen wat de samenleving wilde, ontdekt ze nu dat die samenleving helemaal niet zo geïnteresseerd meer in haar is. Het peil van de opleidingen is vaak ondermaats, onderzoek wordt achteloos opzijgeschoven. Op basis van grote vertrouwdheid met de geschiedenis van de universiteit schetst Klaas van Berkel hoe we in deze situatie terecht zijn gekomen en hoe we eraan kunnen ontsnappen. Het is tijd om weer te beseffen dat de universiteit de samenleving het best dient, niet door haar slaafs naar de mond te praten, maar door in functionele afzondering in te zetten op het verdiepen van ons inzicht in de werkelijkheid. De beloning voor de samenleving komt dan vanzelf. Leve de ivoren toren!

Klaas van Berkel is als emeritus hoogleraar geschiedenis verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Eerder verscheen van hem bij Prometheus De stem van de wetenschap. Geschiedenis van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, 1808-2008.