1 Inleiding1.1 De dominantie van taal1.2 Leercapaciteit en leerbereidheid van kinderen1.3 Betrouwbaarheid en suggestibiliteit1.4 Fantasie en werkelijkheid1.5 Vraaggericht werken1.6 Het gesprekskader1.7 De opbouw van het boek2 De ontwikkeling van kinderen van vier tot twaalf jaar2.1 het kind als kleine volwassene2.2 De psychosociale ontwikkeling van kinderen van vier tot zes jaar2.3 De psychosociale ontwikkeling van kinderen van zes tot acht jaar2.4 De psychosociale ontwikkeling van kinderen van acht tot tien jaar2.5 De psychosociale ontwikkeling van kinderen van tien tot twaalf jaar3 De gespreksvoering3.1 Invullen3.2 Kwaliteit van een gesprek3.3 Communicatievoorwaarden3.3.1 Ga op dezelfde (oog)hoogte zitten als het kind3.3.2 Kijk naar een kind terwijl je spreekt3.3.3 Alterneer het wel en niet maken van oogcontact met een kind terwijl je spreekt3.3.4 Stel het kind op zijn of haar gemak3.3,5 Luister naar wat een kind zegt3.3.6 Laat met behulp van voorbeelden zien dat wat het kind zegt, effect heeft3.3.7 Vertel het kind dat het je moet zeggen wat het vindt of wil, omdat je het niet weet als het kind het je niet vertelt3.3.8 Probeer spelen en praten te combineren3.3.9 Signaleer dat je het gesprek afbreekt en later zal voortzetten wanneer je merkt da t het kind afhaakt3.3.10 Wanneer je een moeilijk gesprek hebt gehad, zorg dan dat het kind daarna tot zichzelf kan komen3.4 Metacommunicatie3.4.1 Maak het doel van het gesprek duidelijk3.4.2 Laat een kind weten wat je intenties zijn3.4.3 Laat een kind weten dat je feedback nodig hebt3.4.4 Laat een kind weten dat het mag zwijgen3.4.5 Probeer te vernoemen wat je voelt en volg wat je voelt3.4.6 Nodig het kind uit zijn of haar mening over het gesprek te geven3.4.7 Maak metacommunicatie een vast onderdeel van de communicatie3.5 De deskundigheid van de gesprekspartners3.6 De verschillende belangen van de gesprekspartners3.7 Loyaliteit3.8 Taalvaardigheid en geslotenheid3.9 Overdracht en tegenoverdracht4 De gesprekstechnieken4.1 De opbouw van een gesprek4.1.1 De voorbereiding4.1.2 De eerst stap: jezelf voorstellen4.1.3 De introductie van het gesprekskader4.1.4 Introductie-vragen4.1.5 De startvraagINHOUDSOPGAVE Luister je wel naar míj? / Martine F. DelfosISBN 90-6665-340-X BV Uitgeverij SWP4.1.6 De romp4.1.7 De afronding4.2 Vraagtechnieken4.2.1 Open en gesloten vragen4.2.2 Doorvragen4.2.3 Suggestief vragen4.2.4 Meervoudig vragen4.2.5 Vraag herhalen of verduidelijken4.2.6 Antwoord herhalen of samenvatten4.2.7 Samenvattend vragen4.3 De beleving4.4 Lichaamstaal4.4.1 Lichaamshouding4.4.2 Stemgebruik4.5 Algemene houding5 Gespreksvoering naar leeftijd5.1 Het inschatten van het mentale leeftijdsniveau van een kind5.2 Gespreksvoering met kinderen van vier tot zes jaar5.3 Gespreksvoering met kinderen van zes tot acht jaar5.4 Gespreksvoering met kinderen van acht tot tien jaar5.5 Gespreksvoering met kinderen van tien tot twaalf jaar6 EpiloogBijlage 1 Overzicht kenmerken gespreksvoering naar leeftijdBijlage 11 Checklist JenningsLijst van overzichtenLiteratuurlijstZaken en namenregisterLiteratuur over gespreksvoering met kinderen bestaat nauwelijks. Spreken met kinderen is echter voor bijna iedereen een dagelijkse bezigheid en voor professionals een kernactiviteit. Desondanks is er tijdens opleidingen nauwelijks aandacht voor. Naast het voeren van vraaggesprekken met kinderen wordt in deze uitgave gespreksvoering in het algemeen beschreven en behandelt het in het bijzonder hulpverleningsgesprekken en gesprekken in de schoolsituatie.
In Luister je wel naar mij? beschrijft Martine Delfos hoe een gesprek met vierjarigen, achtjarigen of twaalfjarigen gevoerd kan worden. Moet je praten en spelen tegelijk? Welke vraagtechnieken zijn op welke leeftijd geschikt? Hoe schat ik de mentale leeftijd van een kind in? Hoe zorg je dat het kind een optimale getuige is?

Luister je wel naar mij? dat Martine Delfos schreef met medewerking van Jorien Meerdink en Fiet van Beek van bureau WESP, is een boek over gespreksvoering met kinderen tussen vier en twaalf waarin het meest recente onderzoek verwerkt is tot een model van leeftijdgewijze vormen van gespreksvoering. Het is geschikt als leerboek voor mensen die met kinderen in de basisschoolleeftijd werken, van leerkracht of politieagent tot therapeut.

Dr. Martine F. Delfos is psycholoog/therapeut en is gespecialiseerd in het werken met meervoudig getraumatiseerde kinderen en volwassenen. Zij werkt onder andere binnen de jeugdhulpverlening en verzorgt nascholing aan psychologen, orthopedagogen, artsen, maatschappelijk werkers en groepsleiders.
Contact met de auteur
Kijk op de website van Martine Delfos voor een volledige overzicht van haar boeken: www.mdelfos.nl.