Meer dan zestig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog zijn die vijf jaren in de Neder-landse geschiedenis tegelijkertijd veraf en erg dichtbij. Voor wie na de oorlog geboren is. Lijken de jaren 1940-1945 soms net zo ver weg en onachterhaalbaar als de Tachtigjarige Oorlog. Voor wie toen jong was, is de oorlog soms nog dagelijkse realiteit.
De vraag die velen uit latere generaties aan hun ouders of grootouders hebben willen stellen luidt: 'Wist u dan écht niet wat er met de Joden gebeurde tijdens de oorlog?' Wat wisten gewone, niet-Joodse Nederlanders eigenlijk van de Jodenvervolging? Wat was er bekend?
Ooggetuigen laten de lezer delen in hun herin-neringen aan de deportatie van stadgenoten, buren, vrienden, kennissen en geliefden. Soms zijn het toevallige ooggetuigen, soms waren ze door hun beroep direct betrokken bij de Joden-vervolging. In elf indringende en persoonlijke interviews laat historica Anna Timmerman zien dat er geen goed of fout is, geen zwart of wit, maar alleen grijs. De vraag 'Wat zou ik gedaan hebben?' dringt zich steeds weer op, en blijkt niet te beantwoorden voor de naoorlogse generaties. Maar de vijf oorlogsjaren komen in dit boek wel erg dichtbij.
Anna Timmerman is als onderzoeker betrokken bij het internationale project Ooggetuigen van de Jodenvervolging. waarin honderden mensen geïnterviewd worden over hun betrokkenheid bij de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. Het onderzoek wordt uitgevoerd door het United States Holocaust Memorial Museum in Washington. De meest onthullende interviews met Nederlanders vormden de basis voor dit boek.