VoorwoordInleidingVoorlopers en prototypesHet Dordtse metselaarsgildeKenmerken van de Dordtse gevelVerwante gevels in Dordrecht‘Dordtse gevels’ buiten DordrechtInventarisatie van bewaarde en verdwenen Dordtse gevelsLiteratuur en bronnenBijlage: ledenlijst metselaarsgildeIndex op adres/huisnaamStudie naar het Dordtse geveltype, dat tussen 1584 en 1798 is gebruikt als metselproef en dat in die periode bijna ongewijzigd is toegepast. Van de ruim 150 'Dordtse gevels' zijn er nog ca. 60 over.Wat is een ‘Dordtse gevel’? Iedereen die een wandeling maakt door de oude binnenstad van Dordrecht zal er wel een paar tegenkomen: die typische geveltjes ‘met de dikke wenkbrauwen’. Boven de eerste verdieping komt het metselwerk met een kunstige profilering naar voren. In de bogen boven de vensters herkennen we een klaverblad met kleine lelies op de punten. Met een beetje geluk is de trapgevel nog aanwezig en zijn ook de ‘kopjes’ onder de boogeinden en in de waterlijsten bewaard gebleven.Omdat het Dordtse metselaarsgilde het geveltype vanaf 1584 gebruikte als meesterproef, is dit in de twee eeuwen daarna bijna onveranderd toegepast. Pas met de opheffing van het gilde in 1798 kwam er een einde aan. In de eerste helft van de 17de eeuw was de stijl van de Dordtse gevel populair en werd deze ook toegepast in ‘vrije’ gevels, die niet als meesterproef zijn gebouwd. Veel Dordtse gevels zijn in de eeuwen daarna gesloopt: van de oorspronkelijk meer dan honderdvijftig Dordtse gevels zijn er nu nog ruim zestig over.Alle aspecten van de Dordtse gevel komen in dit rijk geïllustreerde boek aan bod. Er wordt ingegaan op het ontstaan en de specifieke kenmerken van het geveltype, op het metselaarsgilde, en op verwante gevels in Dordrecht en daarbuiten. De tweede helft van het boek bevat een beschrijving van de 118 bestaande en verdwenen Dordtse gevels, die nog te achterhalen waren.Met dit jaarboek wil de Vereniging Oud-Dordrecht niet alleen aandacht besteden aan een plaatselijk fenomeen, maar ook bijdragen aan het onderzoek naar de ontwikkeling van de Hollandse woonhuisgevel.