Inhoud Voorwoord 9 Inleiding 111 Oudergericht adviseren 171.1 Kindgericht en oudergericht adviseren 171.2 De beleving van de ouder centraal 211.3 Besef van verantwoordelijk­zijn 241.4 Werkvloer 271.5 Basisvaardigheden 281.6 Timen en doseren 301.7 Zicht op het kind 311.8 Emoties 341.9 Metapositie 351.10 Ouderschapsgroei 371.11 Taakverdeling en samenwerken 401.12 Solidaire samenleving 411.13 Omstandigheden 421.14 Drie bouwstenen van OPAd 432 Adviseren en samenwerken 462.1 Pedagogisch adviseren en OPAd 462.2 Adviserend samenwerken 492.3 Uitdagingen 502.4 Hoe samenwerken? 522.5 Transparant leidinggeven 532.6 Uitnodigen 552.7 Eigen kinddeskundigheid 562.8 Transparant zijn 582.9 In gesprek gaan 602.10 Weerstanden 6016105 SWP - Methodiek oudergericht pedagogisch adviseren.indd 5 28-07-16 13:223 Competentiegericht werken 634 Overzicht van de methodiek oudergericht pedagogisch adviseren 684.1 De methodiek 684.2 Stap 1: verhelderen van vraag, doel en competenties van de ouder 694.3 Stap 2: zicht op het kind nuanceren en mogelijkheden van handelen afleiden 714.4 Stap 3: gebruiksaanwijzing voor de lastige opvoedingssituatie uitwerkenen evalueren 744.5 Overzicht van handelen per stap van OPAd 765 Overzicht stap 1: verhelderen vraag, doel en competentie 796 Stap 1 deel 1: vraag verhelderen 856.1 Doel 856.2 Verhaal 866.3 Uitnodigend vragen 876.4 De kern 906.5 Concreet voorbeeld 916.6 De situatie 936.7 Doen 956.8 Denken en voelen 966.9 Belangrijk 977 Stap 1 deel 2: doel, competenties en contract 997.1 Volledig beeld 997.2 Gewenste situatie 1017.3 Haalbare doelen 1037.4 Positieve situatie 1057.5 Contract over het doel van de hulpverlening 1088 Reflectie op stap 1: taxeren van de opvoedingsvraag 1148.1 Inleiding 1148.2 Wat is taxeren? 1158.3 Welke informatie? 1178.4 Hoe taxeren? 1198.5 De grens van advies 1278.6 Verwijzen 13216105 SWP - Methodiek oudergericht pedagogisch adviseren.indd 6 28-07-16 13:229 Voorbereiding stap 2: informatie zoeken en selecteren 1349.1 Inleiding 1349.2 Doel en vraag 1359.3 Pedagogische kennis en beleving van de opvoedingsvraag 1409.4 Competenties 1439.5 Uitnodigend 14410 Stap 2: zicht op het kind nuanceren en mogelijkheden van handelenafleiden 14810.1 Overzicht 14810.2 Stap 2a: zicht op het kind nuanceren 15410.3 Stap 2b: mogelijkheden van handelen afleiden 16710.4 Houdingsaspecten in stap 2 van OPAd 17411 Stap 3: gebruiksaanwijzing voor de lastige opvoedingssituatie 18511.1 Overzicht 18511.2 Voorbereiding en strategie 18611.3 Voorbereiden opties van handelen 19011.4 Contact en reflectie ouder 19111.5 Samenvatting en begincontract 19211.6 Globale handelingsalternatieven 19311.7 Gebruiksaanwijzing 19511.8 Ideeën van de ouder 19811.9 Teruggrijpen op competenties 19911.10 Aanbieden opties van handelen 20111.11 Oplossen van hindernissen 20211.12 Ecologietoets 20511.13 Telefonische evaluatie 20712 Gereedschap voor het werken met ouders 21012.1 Drie typen gereedschap 21012.2 Bouwstenen 21012.3 Technieken 21612.4 De ‘route’ 21712.5 Aanpassen van de methodiek bij MKD en speltherapie 22112.6 Inzetten van gereedschap uit de methodiek in het ‘gedwongen kader’ 22516105 SWP - Methodiek oudergericht pedagogisch adviseren.indd 7 28-07-16 13:22 Literatuur 235 Bijlage: assessment ten behoeve van een training OPAd 236 Over de auteurs 245Dagelijks worden hulpverleners benaderd door ouders voor advies bij opvoedingsproblemen. De hulpverlener kan dan kiezen voor de rol van deskundige en de ouder een oplossing of een advies voor het probleem aan de hand doen. De hulpverlener kan echter ook besluiten samen met de ouder naar een antwoord op de opvoedingsvraag te zoeken en in dat proces de opvoedingsdeskundigheid en ervaringen van de ouder te betrekken. Voor deze aanpak kiezen de auteurs in dit boek met hun methode Oudergericht Pedagogisch Adviseren. Uitgangspunt is dat het pedagogische advies meer over de ouder gaat dan over het kind. De hulpverlener helpt de ouder inzicht te krijgen in de eigen specifieke opvoedingssituatie. Indien nodig komt de hulpverlener met algemene pedagogische deskundigheid waarmee dat inzicht wordt vergroot. Doel is dat de ouder zelf, op basis van eigen ervaringen, met handelingsmogelijkheden komt, die voor zijn/haar situatie geëigend zijn. Het opvoedingsadvies dat uit deze samenwerking tussen hulpverlener en ouder resulteert, sluit - beter dan een algemeen advies - aan bij de specifieke opvoedingsvraag en de handelingsmogelijkheden van de betrokken ouder. In dit boek worden de stappen van de methode Oudergericht Pedagogisch Adviseren systematisch beschreven; toegelicht met voorbeelden met bijzondere aandacht voor houdingsaspecten. Dat laatste, gecombineerd met de beschrijving van allerlei nuttige instrumenten, maakt dit boek voor elke hulpverlener in opleiding en praktijk tot een zeer waardevol en bruikbaar naslagwerk. Niet alleen een praktische aanrader voor hulpverlener bezig met pedagogisch advies, maar ook professionals die in een andere context (school, consultatiebureau, jeugdbescherming) met ouders werken biedt het bruikbare handvatten.