... Vandaar dat binnenkort Monod de Froidevilles boek De Nederlandse titulatuur verschijnt bij de Leiden University Press. Het mag natuurlijk op geen secretariaat ontbreken. Protocol is beladen. Velen gaan ervan uit dat het draait om zinloze plichtplegingen die mensen alleen belemmeren. Het is juist andersom, weet Gilbert Monod de Froideville, voormalig ceremoniemeester van de Koningin. Protocol is olie in de raderen bij officiële bijeenkomsten en bij relatieborrels: Het draait om respect Klanten onverschillig behandelen loont niet, zouden bedrijven zich realiseren nu het economisch minder gaat: "Bovendien worden organisaties zuiniger op hun bedrijfsrelaties." Niet voor niets wordt protocol sinds kort voor het eerst gedoceerd in het hoger onderwijs, als keuzevak aan de Haagse Hogeschool: "Studenten krijgen zo inzicht in protocol, diplomatie en relatiebeheer."Ze krijgen er Koninklijke manieren. "Steeds gaat het om relaties beheren", glimlacht de gepensioneerde hoveling, docent aan het International Institute of Protocol The Hague en adviseur van Het Protocolbureau. "Wij verzorgen cursussen voor de overheid, multinationals en het midden- en kleinbedrijf." Bovendien worden er maandag, tijdens het protocolseminar in de Prinses Julianakazerne in Den Haag, nieuwe onderwijsplannen gepresenteerd. Protocol is een verkeersregeling om vervelende situaties te voorkomen. Belangrijk is wie voorrang heeft. Als de afspraken duidelijk zijn, hoeft niemand zich benadeeld te voelen. Maar de afspraken zijn zo complex, dat er wel hoger onderwijs voor nodig is. "Het is in iedere cultuur anders", zegt de internationaal ervaren Monod de Froideville, die pas toetrad tot The Protocol School of Washington. "Een Chinees kijkt altijd wie als eerste van een handelsmissie een vergaderzaal in komt. Is dat niet de delegatieleider, dan daalt die in achting." Wie gaan er eigenlijk voor in ons eigen land? "Bij ons rangeert het Koninklijk Huis bovenin. Daarna komen de president van het Internationaal gerechtshof en de deken van het corps diplomatique." Het klinkt alsof het gaat om één groot rangeerterrein, waarop alle wagons zonder botsen op het juiste spoor moeten komen. "Een oud-premier komt bij ons helemaal niet in het lijstje voor, in tegenstelling tot in bijvoorbeeld Jordanië." Het lijstje is de zogenoemde préséancelijst, samengesteld door het Koninklijk Huis in overleg met het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hierop staat wie voorgaat, wat het belang is bij bijvoorbeeld uitnodigingen, tafelschikkingen en officiële presentaties. Dit protocol is bij de betrokkenen bekend. "Wie zich er niet aan houdt, maakt dus een statement." Voordringen zonder bedoeling zodoende nodeloos punten. Overigens kregen toplieden uit het bedrijfsleven nooit een plaats op de overheidslijst. "In de praktijk rangeren ze altijd in de omgeving van de president van De Nederlandse Bank. Bovendien ontbreekt het menig bedrijf aan het eigen spoorboekje met afspraken over procedures." Als bijvoorbeeld een delegatie uit Indonesië aankomt op Schiphol, gaat het ontvangende bedrijf hen dan afhalen? Gaat dan de topman of de protocolofficier? Zegt de deskundige. Alles heeft betekenis: "Een ontvangst door de topman geeft het bezoek hoogste prioriteit." Een hoffelijke benadering van relaties wordt vaker verheven tot beleid en de klant wordt weer koning. Bedrijven willen het doen zoals het hoort: "De juiste titulatuur moet weer op de uitnodigingen. Vaak is echter onbekend hoe het werkt." Vandaar dat binnenkort Monod de Froidevilles boek De Nederlandse titulatuur verschijnt bij de Leiden University Press. Het mag natuurlijk op geen secretariaat ontbreken. Om het helemaal áf te maken.