Technologische ontwikkelingen in de zorg gaan razendsnel. Met E-health, wearables, en gezondheidsapps kan gezondheidswinst geboekt worden door continue monitoring aan het lichaam van medische parameters en ingrijpen nog vóór een ziekte is ontstaan. Ook op het gebied van procreatie schrijdt de techniek voort. Denk aan het genetisch modificeren van een embryo of operaties aan de foetus buiten de baarmoeder. Nieuwe medische technieken vragen steeds om een inbedding in het gezondheidsrecht, om een antwoord met 'juridisch gezag', waarbij vertrouwde begrippen soms opnieuw moeten worden doordacht.

In het eerste deel van het preadvies bespreken auteurs Oldekamp en De Vries het ingrijpen in menselijke stamcellen, pre-implantatie embryo's en foetussen. Ze analyseren de juridische kaders waarbinnen nieuwe voortplantingstechnieken ontwikkeld of juist geremd worden en brengen de normatieve vragen die deze ontwikkelingen oproepen in kaart.

In het tweede deel van Van der Mersch komt de patiënt van de toekomst in beeld. Hij is steeds beter geïnformeerd en kan de meeste informatie over zijn gezondheid zelf verzamelen. Een analyse van zijn DNA bestelt hij via internet. Zijn gezondheid wordt gemonitord met wearables. Een hulpverlener komt er niet meer aan te pas. De auteur onderzoekt welke gevolgen die ontwikkelingen hebben voor de juridische relaties tussen de patiënt en zijn hulpverleners

Mr. E.J. Oldekamp is docent gezondheidsrecht en promovendus bij de sectie Ethiek & Recht van de gezondheidszorg van het Leids Universitair Medisch Centrum.

Prof. dr. M.C. de Vries is kinderarts en hoogleraar Normatieve aspecten van de geneeskunde aan de Universiteit Leiden en het Leids Universitair Medisch Centrum en hoofd van de sectie Ethiek & Recht van de gezondheidszorg.

Mr. M.F. van der Mersch is advocaat bij Velink & De Die advocaten te Amsterdam.