In 1627 beschreef Cathalina del Spiritu Sancto hoe een groepje clarissen, tijdens het heetst van de Opstand, uit de Nederlanden vluchtte, gesteund door internationale katholieke netwerken van edelen, verbannen priesters en burgers. Ze vonden uiteindelijk een nieuw thuis in Portugal, waar Filips II, kort tevoren ingehuldigd als de nieuwe koning, hun een klooster schonk. Cathalina, die abdis werd in dit klooster, ontvouwt in haar boek een episch panorama van martelaarschap en moed. Ook haar eigen levensverhaal, als een in de Nederlanden opgegroeide dochter van een Spaanse gouverneur, weeft ze door de tekst. Deze in Nederland tot nu toe onbekende bron is hier in modern Nederlands vertaald. De annotatie en drie flankerende artikelen plaatsen het in een bredere context: clarissenkloosters voor en tijdens de Opstand (Spaans), het Habsburgse rijk (Fagel) en de kunstschatten in het klooster die herinneren aan de vlucht van de clarissas flamengas (Simões).