Ten geleide 11Hoofdstuk 1. Waar gaat het over? 151.1. Twee gekleurde klasfoto’s 151.2. Etniciteit 181.3. Afkomst op basis van … 19 1.3.1. Nationale en regionale origine 20 1.3.2. Moedertaal 22 1.3.3. Religie 24 1.3.4. Ras 251.4. Wat met (multi)cultuur? 281.5. Wat is identiteit dan? 31Hoofdstuk 2. De structuren van uitsluiting: het rad vanongelijkheid 352.1. Een klasfoto uit het witte college 352.2. Ongelijkheid van schoolprestaties 372.3. It’s (not only) the economy, stupid 412.4. Kwaliteitsdaling?! 432.5. Segregatie 452.6. Stereotypen 502.7. Vooroordelen 532.8. Verwachtingen 562.9. Discriminatie 602.10. Racisme 622.11. Conclusie: het rad van ongelijkheid 68Hoofdstuk 3. Cultuur en gemeenschap: het stuurwiel vanemancipatie 713.1. Een ‘kansenparel’ in het witte college 713.2. Ongelijkheid: twee soorten verklaringen 73 3.2.1. De deficitverklaringen 73 3.2.2. Kritiek op het deficitdenken 75 3.2.3. De systemische verklaringen 76 3.2.4. Wat met agency? 77 3.2.5. Pierre Bourdieu: een synthese 803.3. Rol van intelligentie 84 3.3.1. Validiteit IQ 85 3.3.2. Afkomst → Aangeboren IQ? 87 3.3.3. IQ → Schoolprestaties? 87 3.3.4. IQ als verklaring voor ongelijkheid? 883.4. Rol van taal 90 3.4.1. De ultieme verklaring? 90 3.4.2. Taalachterstandshypothese 93 3.4.3. Taalontwikkeling en SES 96 3.4.4. Taalontwikkeling bij meertalige leerlingen 97 3.4.5. Voordelen meertaligheid 993.5. Rol van religie 102 3.5.1. Niet van deze tijd? 102 3.5.2. Wat is religiositeit eigenlijk? 105 3.5.3. Religiositeit en onderwijsuitkomsten 107 3.5.4. Religieuze scholen en onderwijsuitkomsten 110 3.5.5. Zijn islamitische scholen wenselijk? 1143.6. Conclusie: gemeenschap aan stuurwiel van emancipatie 118Hoofdstuk 4. Instituties voor verandering: beleid,school en gezin 1214.1. Terug op het rechte pad 1214.2. Onderwijsbeleid: gelijke startkansen of gelijke uitkomsten? 123 4.2.1. Meritocratie 123 4.2.2. Egalitarisme 1244.3. Schoolbeleid: omgaan met etnische diversiteit 126 4.3.1. Assimilatieaanpak: terugdringen van etnischeverschillen 128 4.3.2. Kleurenblinde aanpak: negeren van verschillen 131 4.3.3. Pluralisme: multiculturalisme en interculturalisme 1364.4. Pluralisme in de schoolpraktijk 138 4.4.1. Dimensie 1: integreren van diverse inhouden 139 4.4.2. Dimensie 2: kennisconstructie toelichten 142 4.4.3. Dimensie 3: vooroordelen terugdringen 142 4.4.4. Dimensie 4: streven naar een pedagogie vangelijkheid 146 4.4.5. Dimensie 5: empoweren van schoolcultuur en socialestructuur 147 4.4.6. Benadering 1: de contributiebenadering 149 4.4.7. Benadering 2: additieve benadering 151 4.4.8. Benadering 3: de transformatieve benadering 152 4.4.9. Benadering 4: de sociale-actiebenadering 1524.5. Taalontwikkeling binnen het gezin en de school 152 4.5.1. Taalontwikkeling: een cyclus 153 4.5.2. Input 154 4.5.3. Feedback 1564.6. Schooltaalbeleid 159 4.6.1. Taalassimilatie: terugdringen van talige diversiteit 159 4.6.2. Taal-laisser-faire: negeren van talige diversiteit 163 4.6.3. Meertalig onderwijs: waarderen van talige diversiteit 1644.7. Gezinstaalbeleid: meertalig opvoeden 173 4.7.1. Route 1: OPOL 174 4.7.2. Route 2: MIXEN 175 4.7.3. Route 3: MT + MIXEN 176 4.7.4. Route 4: NL + MIXEN 176 4.7.5. Route 5: ENKEL MT 177Hoofdstuk 5. Tot slot 179Een woord van dank 185Over de auteur 187Referenties 189Dit boek biedt een sterk wetenschappelijk onderbouwd verhaal over de hedendaagse uitdagingen in het onderwijs en inspireert u met gefundeerde praktijkvoorbeelden om het roer zelf om te gooien.Diversiteit en kwaliteitsvol onderwijs kunnen perfect samengaan. Daar bestaat voldoende wetenschappelijk bewijs voor. Het blijkt ook uit de vele voorbeelden van scholen in binnen- en buitenland. Helaas vind je die nauwelijks terug in de studieboeken en cursussen die de toekomstige generaties professionals klaar moeten stomen, van leraren tot schoolleiders en van sociaal werkers tot beleidsmakers. Sterker: veel van wat je daarin leest moet op de schop. Of dacht u dat racisme een kwestie is van ‘slechteriken’ en dat jonge kinderen elkaar niet discrimineren? Dat we best niet te veel stilstaan bij raciale verschillen en dat ras niet bestaat? Dat leerlingen van zichzelf wel Nederlands zouden leren? Dat etnische ongelijkheid alleen maar te maken heeft met armoede en uitsluiting? Think again. Dit boek helpt u daarmee op basis van een sterk wetenschappelijk onderbouwd verhaal over hedendaagse uitdagingen in het onderwijs. Maar de lezer wordt ook geïnspireerd door gefundeerde praktijkvoorbeelden om het roer zelf om te gooien.