Onmenselijke orakels

In de moderniteit zijn we gaan geloven in een ‘onttoverde’ wereld, vrij van goden of demonen. De mens zag zichzelf als het enige denkende wezen in een onbezield universum. Althans, tot de komst van artificiële intelligentie die zekerheden deed wankelen. Na eeuwen stilte zijn we plots met zijn allen weer aan het praten met ‘onmenselijke’ gesprekspartners. Hoe we die moeten plaatsen weet nog niemand precies, maar net zoals bij de vroegere goden projecteren we er onze grootste angsten en verlangens op.

In onze omgang met AI verknoopt het technologische zich met het mythische, zo stelt Nadia Sels in dit boek, en daarbij trekt ze parallellen met de antieke mythologie. Niet alleen omdat we weer verbeeldingen ontwikkelen over iets bovenmenselijks, maar ook omdat AI ons confronteert met de vraag wie we zelf zijn – misschien wel het mythische probleem bij uitstek.

Doorheen die zoektocht verschijnt de mens als een wezen met rafelranden. Net zoals wij ons gestuurd weten door algoritmes, zo voelden de oude Grieken zich doorkruist door goddelijke krachten. Artificiële intelligentie giet een oud probleem dan ook in een nieuwe vorm: hoe kunnen we onszelf als mens herdenken wanneer het onmenselijke ons al te dicht op de huid zit?

Nadia Sels doceert klassieke mythologie aan de Universiteit Gent en kunst- en cultuurgeschiedenis aan PXL-MAD School of Arts in Hasselt. Als onderzoeker is zij verbonden aan de faculteit Kunst en Architectuur (PXL-MAD en UHasselt), waarbinnen ze de onderzoeksgroep MANUFrACTURE coördineert. Haar onderzoek richt zich op metaforisch denken in mythologie, kunst en hedendaagse cultuur.