InleidingDeel 1 Actuele thema’s in de prehistorieHoofdstuk 1: Archeologie, Prehistorie en Menselijke Evolutie1.1 Prehistorie en Archeologie1.2 Prehistorie en menselijke evolutie1.3 Kort overzicht van 7 miljoen jaar menselijke evolutieHoofdstuk 2: De evolutie van Homo sapiens en Homo neanderthalensis2.1 De Recent African Origin theorie2.2 EuraziëHoofdstuk 3: Het gedrag van neanderthalers3.1 Paleoklimatologie: een korte introductie3.2 Jager-verzamelaars3.3 De cultuur van neanderthalersHoofdstuk 4: De Menselijke Revolutie4.1 De cultuur van de vroege Moderne Mensen4.2 De Menselijke Revolutie4.3 De cultuur van de Europese Homo sapiens4.4 En wat met de neanderthalers?4.5 21 redenen voor het verdwijnen van de neanderthalers ...Hoofdstuk 5: Naar een nieuw klimaat en een nieuwe manier van leven5.1 Azië5.2 Afrika5.3 AmerikaHoofdstuk 6: Het verhaal van een onvermijdelijke verspreidingHoofdstuk 7: Kenmerken van de vroegste landbouwsamenlevingen in Europa en de verdere gevolgenDeel II Lesmodules over de prehistorieInleidingModule 1: Wat is geschiedenis? (procedurele module)1.1 Eigen beeldvorming1.2 Het verschil tussen prehistorie en geschiedenis1.3 De westerse periodiseringModule 2: Historische vragen en bronnen (procedurele module)2.1 Historische bronnen2.2 Historische vragen2.3 Bruikbaarheid van bronnenModule 3: De verdwijning van de neanderthalers3.1 Redeneren over de bron: het concept betrouwbaarheid, toegepast op historische bronnen3.2 Redeneren met de bron: historische informatie afleiden3.3 Historische redeneerwijze: oorzakenModule 4: Aap of mens? Beeldvorming over neanderthaler4.1 Beeldvorming over de neanderthaler4.2 Redeneren over bronnen: representativiteitModule 5: Jager-verzamelaars in de prehistorie: de studie van maatschappelijke domeinen (procedurele module)5.1 Maatschappelijke domeinen5.2 Sleutelbegrippen en de domeinen5.3 Beperkingen van de bronnenModule 6: Module 6: De Neolithische (r)evolutie(s)6.1 Het sleutelbegrip landbouw6.2 Multicausaliteit en het ontstaan van de landbouw6.3 Werken met ruimte6.4 Problematisering van het begrip ‘revolutie’Module 7: Onderzoekend leren in geschiedenis. Case study: Çatalhöyük7.1 Onderzoekend leren en Çatalhöyük7.2 Voordoen: Wonen in Çatalhöyük7.3 Samen oefenen: Landbouw in Çatalhöyük7.4 Zelfstandig oefenen: Vrouwen in ÇatalhöyükModule 8: De gevolgen van de Neolithische (r)evolutie(s)8.1 Economische gevolgen: bevolkingsgroei en nieuwe technieken8.2 Sociale gevolgen: bezit en sociale complexiteit8.3 Politieke gevolgen: stadstaten, rijken en nieuw leiderschap8.4 Culturele gevolgen: ontstaan van het schriftModule 9: Uitleiding9.1 Wat hebben we geleerd over de prehistorie?9.2 Wat hebben we geleerd over het vak geschiedenis?9.3 EvaluatieLessenreeks conform de nieuwe eindtermen voor geschiedenis in de eerste graad secundairDe prehistorie blijft veel mensen fascineren. Onze kennis over het verste menselijk verleden is er in de laatste decennia sterk op vooruit gegaan, maar we worden nog voortdurend met nieuwe methodologische en inhoudelijke ontwikkelingen geconfronteerd. Dit vierde volume in de reeks Historisch denken biedt op bevattelijke wijze een aantal recente wetenschappelijke inzichten uit de archeologie, antropologie en geschiedenis. De auteurs zoomen in op onze vroegste voorouders, hun verspreiding over de wereld en de ontmoeting tussen de neanderthalers en anatomisch moderne mensen, evenals op evoluties ten gevolge van domesticatie en klimaatsveranderingen. Dit laat de lezer toe om, voorbij de klassieke vooroordelen en stereotiepe beeldvorming, inzicht te verwerven in de steeds complexer wordende prehistorische samenlevingen in de oude wereld. De wetenschappelijke stand van zaken wordt bovendien didactisch vertaald naar een twaalfdelige lessenreeks voor leerlingen van het eerste jaar secundair onderwijs, helemaal conform de nieuwe eindtermen voor geschiedenis waarbij historisch denken centraal staat.Ons verste verleden is een aanrader voor geschiedenisleerkrachten, zowel in lager als secundair onderwijs, en al wie geïnteresseerd is in prehistorie, antropologie en archeologie.De prehistorie blijft veel mensen fascineren. Onze kennis over het verste menselijk verleden is er in de laatste decennia sterk op vooruit gegaan, maar we worden nog voortdurend met nieuwe methodologische en inhoudelijke ontwikkelingen geconfronteerd. Dit vierde volume in de reeks Historisch denken biedt op bevattelijke wijze een aantal recente wetenschappelijke inzichten uit de archeologie, antropologie en geschiedenis. De auteurs zoomen in op onze vroegste voorouders, hun verspreiding over de wereld en de ontmoeting tussen de neanderthalers en anatomisch moderne mensen, evenals op evoluties ten gevolge van domesticatie en klimaatsveranderingen. Dit laat de lezer toe om, voorbij de klassieke vooroordelen en stereotiepe beeldvorming, inzicht te verwerven in de steeds complexer wordende prehistorische samenlevingen in de oude wereld. De wetenschappelijke stand van zaken wordt bovendien didactisch vertaald naar een twaalfdelige lessenreeks voor leerlingen van het eerste jaar secundair onderwijs, helemaal conform de nieuwe eindtermen voor geschiedenis waarbij historisch denken centraal staat.Ons verste verleden is een aanrader voor geschiedenisleerkrachten, zowel in lager als secundair onderwijs, en al wie geïnteresseerd is in prehistorie, antropologie en archeologie.