Willem Valkenier (1920) komt in zijn biografie Op de valreep naar voren als een kritische geest met een wiskundeknobbel. Aan dat laatste dankt hij zijn benoeming tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Als hoofd van de Mijnenschool en tevens Hoofd Research stond hij aan de wieg van de Alkmaar- klasse mijnenjager. Deze mijnenjagers behoren tot de internationale topklasse. Valkenier begon zijn maritieme loopbaan als stuurmansleerling in ’39 op de tanker Ondina. Hij overleefde The Battle of the Atlantic. Met de tanker Liseta voor de aanvoer van drummen benzine en olie was hij betrokken bij de invasie in ’44. Militaire technieken verouderen en veranderen voortdurend in een snel tempo. Hij ging er daarom vanuit dat in de naoorlogse tijd technologie een ongekend grote rol zou gaan spelen en dat wis- en natuurkunde daarvoor de basis waren. In 1945 stapte hij over naar de marine. Al gauw werd hij toegevoegd aan de Dienst Hydrografie en Oceanografie om de Nederlandse zeegaten opnieuw in kaart te brengen. In 1950 werd hij op Nieuw-Guinea oudste officier op het korvet Hr.Ms. Boeroe. In 1953 maakte hij deel uit van de Nederlandse militaire missie in Indonesië. Na een aantal taken bij de Mijnendienst te hebben vervuld, keerde hij in 1959 terug naar Nieuw-Guinea. Als chef-staf van de commandant van Biak kreeg hij opdracht om zijn licht te laten schijnen over de verdediging van dit eiland. Het verdedigingsplan was zeven jaar oud en nooit bijgewerkt. Zijn rapportage riep niet alleen de woede op van zijn commandant, maar ook van de Costring, de commandant van de strijdkrachten op Nieuw- Guinea. Voor al zijn bazen werd hij staatsvijand nr. één, een absolute paria. Met zijn plaatsing als eerste officier op Hr.Ms. Kortenaer werd hij als lastpost weggepromoveerd. Maar zijn kritische rapportage bleek niet helemaal voor niets te zijn geweest. Er kwam een nieuwe Costring in de persoon van schout-bij-nacht Reeser, bijgenaamd Pokhouten Leen, een harde realist die zich geen knollen voor citroenen liet verkopen. Het zal niemand verbazen dat Valkenier in zijn boek ook absoluut geen goed woord over heeft voor de wijze waarop Nederland Srebrenica, een enclave met een omtrek van 50 kilometer, met 200 slecht bewapende infanteristen had willen verdedigen. (DS)

Met een diensttijd bij de marine wordt mijn nieuwsgierigheid altijd weer gewekt als er een nieuw boek uitkomt met een maritieme achtergrond. Als bij de introductie blijkt, dat de schrijver ook nog is uitgezonden naar het voormalige Nederlands Nieuw-Guinea en bovendien op de Hr. Ms. Kortenaer heeft gevaren, dan moet ik daar meer van weten. We hebben het over de autobiografie van Willem Valkenier, het tweede kind uit een gereformeerd gezin met 9 kinderen en telg uit een geslacht van zeelieden. Hij beschrijft zijn loopbaan in de tweede wereldoorlog als 3e en later 2e stuurman op verschillende schepen en, vaak in konvooi varend, potentieel doelwit voor torpedo’s van op de loer liggende onderzeeboten. Daarna stapt hij over naar de Marine en op 1 maart 1945 wordt hij benoemd tot ‘luitenant ter zee der derde klasse der marine reserve in tijdelijk verband’ oftewel LTZ3 KMRTV en in 1948 wordt hij definitief ‘beroeps’. Hij wordt voor de eerste maal naar Nieuw-Guinea uitgezonden in 1950 voor de duur van 1 jaar. Hij doet hierover echter slechts kort verslag. Na diverse functies bij de Marine wordt hij in 1959 voor de tweede maal uitgezonden, nu voor de periode van 1½ jaar. Hier haalt hij de woede van zijn meerderen op zijn hals door stevige kritiek te leveren op de wijze, waarop wij dachten Nederlands Nieuw-Guinea te moeten verdedigen. Hij besteedt aan deze periode uitgebreid aandacht. In februari 1961 keerde hij weer terug in Nederland om, na diverse functies, inclusief bevorderingen, in 1968 uit dienst te treden. Daarna volgt nog een uitgebreide en boeiende beschrijving van zijn verdere werkzaamheden binnen een Werkgeversorganisatie en organisatie van een wereldwijde rigoureuze Scheepvaartinspectie en het onderzoeken van scheepsrampen voor de Verenigde Naties. Kortom een rijk leven, dat beschrijving (dat deed hij dus zelf) en lezing (dat deed ik met plezier) verdient. De Nieuw-Guineabeschrijving is echter niet echt genuanceerd. Mogelijk schieten zijn aantekeningen tekort en maakte hij gebruik van een te beperkt aantal bronnen; twee voorbeelden. Om bij een foto-onderschrift van dwergpapua’s (Kapaukoe’s) met peniskokers te vermelden ’zo zagen de Papuas eruit’ lijkt mij merkwaardig voor zo’n grote diversiteit aan bewoners. En in de tweede helft van 1959 was onze “vloot” weliswaar niet erg groot maar zij bestond niet uit ‘(…. )twee oude torpedojagers uit de Tweede Wereldoorlog.’ In 1959 waren aanwezig de (v/h onderzeebootjagers) F 803 Evertsen en de F 804 Piet Hein die in de tweede helft van de jaren ’50 waren omgebouwd tot ‘snelfregat’ plus de onderzeebootjager Overijssel, die overigens in november 1959 werd afgelost door de Amsterdam. De ter zake met iets meer kennis toegeruste lezer valt zoiets direct op, maar de gemiddelde lezer zal er geen aanstoot aan nemen en leest dit boek ongetwijfeld met genoegen.

"Vijf jaar voer u onafgebroken met de benzinetankers van Shell tussen Amerika en Europa op en neer. Weinigen hebben dat overleeft. Zat er soms een engeltje op uw schouder` Over de periode Chef Staf in Nieuw Guinea:”Slechts weinigen weten dat het daadkrachtige optreden van Prins Bernhard een bloedbad in Nieuw Guinea heeft voorkomen”

‘Eigenlijk zou dit boek boven aan de lijst van voorgeschreven boeken in het onderwijs moeten staan, zo die lijst bestond. Het is vergelijkbaar met ‘De eeuw van mijn vader’van Geert Mak. Zelden is zo’n brok geschiedenis zo goed en zo vol humor beschreven’

‘De biografie van de 88-jarige Kapitein luitenant ter zee b.d. vormt volgens deskundigen een belangrijk historisch document. Vrijwel alle ingrijpende Nederlandse thema’s uit de twintigste eeuw worden er binnen mondiaal verband in beschreven’

‘Een boeiend en zeer lezenswaardig boek. Een historisch document. Je leest het liefst in één adem uit. De heer Valkenier vertelt net zo boeiend als hij schrijft. Het boek is voor jong en oud interessant en wel omdat er een compleet tijdsbeeld geschetst wordt.