Woord vooraf 7I Opmaat De Lage Landen 91Een rivierendelta 92De stad Utrecht 10II De eerste zes culturen 181Israël 182Rome 193Het Frankische Rijk 214Ierland en de Angelsaksische eilanden 24Uitweiding 1 Iona en Staffa 27Uitweiding 2 De innerlijke leeftijd van de mensheidin de zevende en achtste eeuw 35Uitweiding 3 Een sleutel tot historische processen? 365Het Germaanse Noordwest-Europa en haar goden 376De graal in de Lage Landen 59III Boden in de zuidelijke Nederlanden 651Eloi (588 660) 652Amandus (594 684) 653Lambert (638? 700) 674Wolfram (ca. 647 700) 67IV Kennemerland en Adelbert 701Korte historie 702De legende van de appelboom 71Uitweiding 4 De boden brachten heel wat meeuit Engeland 79Uitweiding 5 Adelbert een historische persoon? 80V Uitbreiding 811Willibrord (658 739) 81Uitweiding 6 Waarom alleen mannen? 88Uitweiding 7 Zachtmoedigheid 89Uitweiding 8 Een persoonlijk en historisch keerpunt 90Uitweiding 9 Mariaverering 91Uitweiding 10 Perzië, Charibert en Odilia 922Winfrid Bonifatius (672 754) 1013De drijfveer van de boden 1094Het Saksische gebied rond de IJssel en de bodeLiafwin (Lebuïnus) 114VI Afronding 1211Noord- en Midden-Nederland en Ludger (742-807) 1212De Heliand 1293Widukind (ca. 750 ca. 810) 131Uitweiding 11 De gewapende inbreng van hetchristendom 133Uitweiding 12 Het sacrament van het altaar 136VII Grote lijnen 1371De boden en de Lage Landen als geheel 1372Karel de Grote (742 814) 1393De zevende cultuur / De smidse van Eloi 141Uitweiding 13 Het oerbeeld wit en rood 1424Het tijdsbestek van de kerstening van Nederlandin ruimer verband 1445Nederlands wereldbewustzijn 1486Grondslagen voor onze tijd? 1507Ten slotte 157VIII Aantekeningen 161IX Overzichten 1721 Jaartallen 1722 Genoemde persoonlijkheden 1763 Namenregister 1774 Woordregister 1795 Gebruikte literatuur 180Een zoektocht naar de oorsprong van onze christelijke cultuur met als doelstelling, de waarden van onze tijd te toetsenOntwikkelingen verlopen in golven. Dat geldt ook voor de opkomst van het christendom in de Lage Landen. Hiervan zien we de eerste golf in de zevende en achtste eeuw. Gedurende die tijd ontmoetten een zevental religieuze stromingen elkaar in Vlaanderen en Nederland. Uit dat spanningsveld en de onderlinge wisselwerking vormden zich de eerste christelijk kernen.Deze ontstaansgeschiedenis lijkt ons taalgebied op het lijf geschreven te zijn. Openheid naar buiten en vaardigheid in ontmoeten zijn hier te lande sterke kwaliteiten. In de achtste en negende eeuw verschijnen er bovendien eerste sporen van de Nederlandse taal. Staan we hiermee in deze eeuwen aan de oorsprong van de Vlaams-Nederlandse cultuur?Naar dit laatste heeft de auteur gezocht. Hij ziet het huidige christendom weliswaar in een golfdal terechtkomen maar daarbij ook in de aanzet naar een nieuwe opgaande beweging. Hij schreef dit boek met de vraag: welke oorsprongswaarden van toen kunnen ons nu opnieuw inspireren?Siegwart Knijpenga (1935) groeide tot zijn twaalfde jaar op in Rotterdam. Daarna volgde hij het bovenbouwonderwijs van de Haagse Vrije School. Tijdens zijn militaire dienst koos hij voor de studie aan het seminarie van de Christengemeenschap in Stuttgart (Duitsland). Als gemeentegeestelijke werkte hij in Hamburg (1962-1965), Zeist (1965-1986) en Amsterdam (1986-2001). Vanaf 2007 is hij in Alkmaar werkzaam. Vaan 2001 tot 2007 was hij bewindsdrager voor Nederland en Vlaanderen.Vanaf zijn veertigste jaar ontstond de behoefte aan een zelfstandiger doorwerking van de religieuze inhouden. De resultaten hiervan vonden onder andere hun neerslag in zijn publicaties. Hij is getrouwd en heeft met zijn vrouw Katarina vier kinderen en zeven kleinkinderen.