Lijst van afkortingenVoorwoordInleidingAnnette Kuhk, Hilde Heynen, Liesbeth Huybrechts, Jan Schreurs en Frank MoulaertDeel 1Beweging in participatie in Vlaanderen en Brussel, van 1968 tot nu1.1 Geschiedenis en concepten van participatie bij ruimtelijke vraagstukkenAnnette Kuhk, Jan Schreurs, Seppe De Blust1.2 Wellicht heeft participatie ertoe bijgedragen – wellicht zal participatie ertoe bijdragenHanne Van Reusel in gesprek met Dag Boutsen1.3 Mythes over participatie in wijkontwikkeling: Het Antwerpse Schipperskwartier als casePieter Van den Broeck1.4 Wisselende participatietrajecten bij wijzigende planningsoriëntaties : een terugblik op de Brusselse praktijkAnnette Kuhk1.5 Het einde van sociale innovatie in stedelijke ontwikkelingsstrategieën? Antwerpen en buurtontwikkelingsmaatschappij ‘BOM’Frank Moulaert, Etienne Christiaens, Bie BosmansDeel 2Ruimte voor participatie en rollen van actoren2.1 Transdisciplinaire praktijken: participatieve onderzoekstrajecten als collectieve leerprocessenBarbara Van Dyck, Frank Moulaert, Annette Kuhk2.2 Ruimtelijke capaciteitsopbouw doorheen democratische dialoog : een inzicht in een participatief ontwerpproces van een alternatieve toekomst voor het Genkse KolenspoorLiesbeth Huybrechts, Barbara Roosen, Ward Verbakel, Jan Schreurs2.3 Ambiguïteit als strategie: kritische praktijken in de neoliberale stadSeppe De Blust, Tim Devos, Michael Kaethler, Hilde Heynen2.4 ‘Becoming (a) swallow’: over kunst en emancipatieMichael Kaethler en Wouter Bervoets in gesprek met Els DietvorstDeel 3Participatie in/door/met ontwerp3.1 Participatie en ontwerp: architecten voor het volkHilde Heynen3.2 Observeren, reproduceren, ageren: activatie vanuit ontwerpAnnette Kuhk en Ruth Segers in gesprek met Petra Pferdmenges3.3 Participatie tussen ontwerpend onderhandelen en ontworpen protestErik Van Daele, Jan Schreurs3.4 Van uitgebreide masterplanning naar tijdelijke stedenbouw in LuchtbalVeerle Cox, Bruno De Meulder3.5 De ‘tijd van de participant’ stemt niet overeen met deze van het projectHilde Heynen in gesprek met André LoeckxEpiloog: Participatie in ruimtelijk beleid: navigeren tussen ‘het politieke’ en ‘de politiek’?Annette Kuhk, Jan Schreurs, Hilde Heynen, Liesbeth Huybrechts en Frank MoulaertOver de auteurs, respondenten en interviewersKritische studie van participatieprocessen in architectuur, stedenbouw en ruimtelijke ordening‘Participatie’ werd, in de nasleep van 1968, een sleutelwoord in architectuur, stedenbouw en ruimtelijke ordening in Vlaanderen en Brussel. Sindsdien zijn processen van medezeggenschap, inspraak en coproductie min of meer ingeburgerd in ontwerp- en planningspraktijken. Het enthousiasme voor deze processen is aan wisselende invloeden onderhevig en participatie staat dus lang niet altijd centraal in de feitelijke beslissingsstromen. Dit boek documenteert deze golfbewegingen aan de hand van historische overzichten, gevalstudies, interviews en kritische reflecties. Daarbij wordt nagedacht over de rol van actoren, de kracht van het ontwerp en het belang van (de) politiek. De wetenschappelijke inzichten en praktijkgebaseerde beschouwingen rond de drie grote participatiegolven van 1968 tot nu ronden af met een prospectieve kijk op participatieve benaderingen en een kritische reflectie op toekomstige sociaal-politieke uitdagingen. Deze veelheid aan complementaire invalshoeken maakt Participatiegolven tot een onmisbaar referentiewerk voor een breed lezerspubliek, van architecten, planologen en ontwerpers tot sociale geografen en stadssociologen, en van studenten tot academische en praktijkgerichte professionals.‘Participatie’ werd, in de nasleep van 1968, een sleutelwoord in architectuur, stedenbouw en ruimtelijke ordening in Vlaanderen en Brussel. Sindsdien zijn processen van medezeggenschap, inspraak en coproductie min of meer ingeburgerd in ontwerp- en planningspraktijken. Het enthousiasme voor deze processen is aan wisselende invloeden onderhevig en participatie staat dus lang niet altijd centraal in de feitelijke beslissingsstromen. Dit boek documenteert deze golfbewegingen aan de hand van historische overzichten, gevalstudies, interviews en kritische reflecties. Daarbij wordt nagedacht over de rol van actoren, de kracht van het ontwerp en het belang van (de) politiek. De wetenschappelijke inzichten en praktijkgebaseerde beschouwingen rond de drie grote participatiegolven van 1968 tot nu ronden af met een prospectieve kijk op participatieve benaderingen en een kritische reflectie op toekomstige sociaal-politieke uitdagingen. Deze veelheid aan complementaire invalshoeken maakt Participatiegolven tot een onmisbaar referentiewerk voor een breed lezerspubliek, van architecten, planologen en ontwerpers tot sociale geografen en stadssociologen, en van studenten tot academische en praktijkgerichte professionals.