In dit boek komen de drie pijlers van toekomstvoorzieningen aan bod. De inhoud isafgestemd op de behoefte in het onderwijs en in de praktijk.Toekomstvoorzieningen betreffen een breed terrein waarbij heel diverse regelgevingeen rol speelt. Deze drie pijlers staan enerzijds op zichzelf, anderzijds zijn ze nauw metelkaar verweven. De wet- en regelgeving die ten grondslag ligt aan deze pijlers is zeerdivers van aard. Civiel en fi scaal recht, Europees en internationaal recht als ook sociaalzekerheidsrecht liggen ten grondslag aan en beheersen deze pijlers. Daarom is in ditboek gekozen voor een thematische aanpak, waardoor de onderwerpen besprokenkunnen worden met inachtneming van de diverse wet- en regelgeving die daarop vantoepassing is en waarbij de samenhang tussen de pijlers aan bod kan komen. In allehoofdstukken staat het individu centraal, vanuit dit perspectief is het boek geschreven.De kernthema's van dit boek zijn: pensioenbegrip, AOW en Anw, driehoeksverhoudingin de Pensioenwet, werknemerspensioen in de loonsfeer en beroepspensioen, fi scaleaspecten rondom vervroegde uittreding en langer doorwerken, civiele en fi scale aspectenvan dga-pensioen, civiele en fi scale aspecten van pensioendeling bij echtscheiding,belastingen en penisoenen in EU-context, particulier en overheidspensioen in hetOESO-modelverdrag, civiele en fi scale aspecten van (internationale) waardeoverdracht,lijfrenten, banksparen, en nabestaandenvoorzieningen.Dit boek is tot stand gekomen door de samenwerking tussen de praktijk, TilburgUniversity en Maastricht University. De auteurs van dit boek zijn:mr. l.g. j. bessems (apg), dr. a.h.h. bollen-vandenboorn (MaastrichtUniversity), mr. b.t. broers cpl (fmla Financial Markets Lawyers Amsterdam),mr. h.p.m. van bijnen (Tilburg University/Achmea Tilburg), prof.dr. g. j.b.dietvorst (Tilburg University/Achmea Tilburg), mr. n. hansen cpl (Delta Lloyd),mr. drs. p.h. schonewille ra (Europese Commissie/Tilburg University),mr. b. starink (Tilburg University/PwC Amsterdam), dr. m. j.g.a.m. weerepas(Maastricht University) en drs. n.m. winter (kwps Amsterdam).