Historicus dr. Kees Schulten schreef een prachtig boek over de Oprigting van het Nationaal Gedenkteeken 1813. Aan de hand van historische prenten, tekeningen, beelden en geschriften wordt de moeizame totstandkoming van het monument belicht. Ook wordt uitvoerig met tekst en beeld aandacht besteed aan de maquette van het monument, een van de topstukken van het Haags Historisch Museum.
In 1863 vormde een groep van Nederlandse ondernemers de Hoofdcommissie tot Oprigting van het Nationaa Gedenkteeken 1813. Voorzitter van deze Hoofdcommissie werd Prins Frederik, de tweede zoon van Koning Willem I. Begonnen werd met de vorming van plaatselijke commissies om bij brede lagen van de bevolking belangstelling te wekken voor de oprichting van een dergelijk monument dat uit vrijwillige bijdragen zou worden bekostigd.
Nadat op 17 november 1863 de eerste steen was gelegd, werd het monument op 17 november 1869 onthuld. De Hoofdcommissie nam ook het initiatief tot de oprichting van een gedenknaald in Scheveningen bij de plek waar op 30 november 1813 de Prins van Oranje, de latere Koning Willem I, aan land ging. Deze gedenknaald werd op 24 augustus 1865 onthuld.