De psychologie is pas halverwege de negentiende eeuw een zelfstandige wetenschap geworden. Vóór die tijd maakten opvattingen over psychische verschijnselen vooral deel uit van de filosofie. De filosofie van Descartes heeft heel lang het denken over lichaam en geest bepaald, totdat de evolutieleer en de natuurwetenschappelijke benadering aan het eind van de negentiende eeuw de overhand kregen.

Psychologie: historische en filosofische herkomst begint bij Descartes en het mechanistische denken in de zeventiende eeuw. Het tweede deel besteedt aandacht aan de invloedrijke denkbeelden uit de verlichting en de romantiek van de achttiende en begin negentiende eeuw. In het derde deel komt aan de orde hoe in Duitsland de psychologie zich tot wetenschap ontwikkelde. Het vierde deel handelt over de Amerikaanse psychologie en haar Europese inspiratiebronnen. Ten slotte worden de psychologische stromingen van de twintigste eeuw behandeld: het behaviorisme, de psychoanalyse en het cognitivisme. De geschiedenis van de psychologie staat niet los van de rest van de cultuur. Daarom wordt er in dit boek de nodige aandacht gegeven aan de culturele en maatschappelijke context.