Gedurende decennia werd opsluiting in Belgie geregeld met een haast ondoordringbaar kluwen van omzendbrieven, zonder een duidelijk wettelijk kader. Gedetineerden hadden geen volwaardige rechtspositie en konden alleen hopen op gunsten vanwege de administratie. Het recht achter de gevangenismuren leek in weinig op het recht in de vrije samenleving.

Tien jaar geleden werd de Basiswet Gevangeniswezen en Rechtspositie van Gedetineerden (BE) gepubliceerd. Een wet met een doordacht penologisch concept en met fundamentele principes voor de regeling van het leven achter de tralies.
Na een decennium is het tijd om een stand van zaken op te maken.

De bijdragen in dit boek belichten op uiteenlopende vlakken de veranderingen na een decennium basiswet gevangeniswezen en rechtspositie van gedetineerden. Een eerste hoofdstuk behandelt de tenuitvoerlegging van de basiswet, zes hoofdstukken gaan in op diverse deelthema's (controle en toezicht, tucht,...) en in een laatste hoofdstuk wordt vooruit gekeken naar de toekomst van de basiswet.