1 Inleiding; 2 De huidige opstelling van de overheid en de reflectie daarop; 2.1 De overheid hanteert geen beleidskader; 2.2 Reflectie; 3 Beoordelingskader; 3.1 Aangrijpingspunten in de wetenschappelijke literatuur; 3.2 Restitutie, compensatie, erkenning en genoegdoening; 3.3 Excuus; 3.4 Collectieve vormen van erkenning en genoegdoening; 3.5 Het op een goede wijze omgaan met slachtoffers; 4 Verschillende regelingen voor collectieve schade; 4.1 Tweede Wereldoorlog; 4.2 Rampen en calamiteiten; 4.3 Gevaarlijke arbeids- en leefomstandigheden; 4.4 Gebreken in het naoorlogse rechtsherstel; 4.5 Geweld en zeden; 4.6 Internationale operaties Defensie; 4.7 Onjuiste wetstoepassing en onrechtmatig handelen door de overheid; 5 De regelingen samenvattend beoordeeld; 6 Restitutie, compensatie, erkenning en genoegdoening; 7 AanbevelingenJoodse oorlogstegoeden, seksueel misbruik in de jeugdzorg, chroom-6, de Toeslagenaffaire, Mijnbouwschade Groningen. Het zijn enkele voorbeelden waarbij collectieve schade opgetreden is. De Nederlandse overheid maakte regelingen voor de slachtoffers. Veel van deze regelingen schieten hun doel voorbij. Ze zijn niet goed doordacht en onvoldoende uitgewerkt. Ook geven ze lang niet altijd alle slachtoffers voldoende erkenning en genoegdoening voor wat hen is overkomen. Bovendien lijkt de overheid elke keer het wiel opnieuw uit te vinden omdat er een kader ontbreekt. Dit boek presenteert een overzicht en een vergelijking van meer dan vijftig regelingen voor collectieve schade. Het levert belangrijke conclusies en aanbevelingen op voor het aanpakken van collectieve schade in de toekomst. In deze derde druk zijn de regelingen geactualiseerd en enkele nieuwe toegevoegd. Dr. Christiaan Ruppert (1954) is rechtshistoricus en gastonderzoeker bij het NSCR (Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving). Ruppert was projectleider Joodse Tegoeden Tweede Wereldoorlog op het Ministerie van Financiën en betrokken bij het bereiken van akkoorden met de Joodse gemeenschap in 2000. Daarna was hij secretaris van de onderzoekscommissies naar seksueel misbruik en geweld in de jeugdzorg.