Deze studie vindt zijn oorsprong in de colleges over de historische ontwikkeling van een scheiding van kerk en staat die de auteur sinds 2005 als gastdocent mag geven voor het vak Recht, religie en samenleving van de faculteiten der Rechtsgeleerdheid en der Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap aan de Rijksuniversiteit Groningen.

In dit boek wordt getracht een overzicht te bieden van de complexe gelijktijdige processen die gepaard gaan met de introductie van het beginsel van een scheiding van kerk en staat in een context van geleidelijke democratisering, evenals de blijvende gevolgen hiervan voor de betrokken kerkgemeenschap, maar ook de samenleving als geheel, waarvan zowel de kerken en andere georganiseerde levensbeschouwingen evenals de organen van de staat (als bestuur van de samenleving) deel uitmaken.