
Carel de Haseth (Curaçao 1950) debuteerde in 1969 met de dichtbundel 3 dagen vóór Eva. Hij schrijft zowel in het Papiaments als in het Nederlands. Over de gedichten in Zolang er kusten zijn (In de Knipscheer, 2001) merkte Jos de Roo in Trouw op dat de schrijver er zijn Caribisch levensgevoel in etaleert dat niet denkt in tegenstellingen, maar deze reduceert tot twee polen van dezelfde zaak: leven en dood, eiland en zee, verleden en heden, blank en zwart, beweging en stilstand.Slaaf en Meester, dat nu officieel voor het eerst als autonome uitgave in het Nederlands verschijnt, is een hertaling van de oorspronkelijk in het Papiaments geschreven novelle Katibu di Shon. De Haseth kreeg er in 1989 de Cola Debrotprijs van het Eilandgebied Curaçao voor, de hoogste culturele onderscheiding op het eiland. In 2007 kwam de Duitse vertaling uit: Sklave und Herr. Op verzoek van operazangeres Tania Kross werkt De Haseth aan een libretto van Katibu di Shon, dat daarmee de eerste Papiamentstalige opera wordt.De novelle gaat over de slavernij op de Nederlandse Antillen en is een fictief verhaal van slaaf en meester, Louis en Shon Wilmoe, gebaseerd op een kern van historische gegevens, met name de slavenopstand van 17 augustus 1795 op Curaçao.In zes hoofdstukken vertellen zij beurtelings over de verschrikkingen van en na de opstand. Bij de aan de veroordeling voorafgaande verhoren van de gevangen genomen opstandelingen wordt gebruikgemaakt van de pijnbank om bekentenissen af te dwingen. Tientallen slaven worden op gruwelijke wijze geëxecuteerd. Hoewel zijn meester sympathie kan opbrengen voor de motieven van de opstand, kan hij Louis niet meer redden van de galg. Dankzij het mes dat Shon Wilmoe aan Louis geeft kan Louis laten zien dat hij zelfs wat de dood betreft de vrijheid verkiest boven slavernij en sterft hij door eigen hand.
Recensies
Dankzij de publicatie van Slaaf en meester is een belangrijk boek over de grote slavenopstand op Curaçao van 1795 eindelijk toegankelijk voor de Nederlandse lezer. Het boek verscheen in het Papiaments in 1988 als Katibu di shon. In 2007 verscheen de novelle in Duitse vertaling onder de titel Sklave und Herr. Dit ogenschijnlijk kleine boek laat na lezing een verpletterende indruk achter. De novelle is gebaseerd op de destijds bloedig neergeslagen slavenopstand. Carel de Haseth beschrijft de gebeurtenissen door de ogen van Louis Mercier, de slaaf, en Willem (Wilmoe) van Uytrecht, de planter. Samen zijn ze opgegroeid, maar slaaf en meester bleven ze. Zwart en wit. Anita, een slavin, wekt bij beiden hartstocht op. Wilmoe maakt dankbaar gebruik van zijn rechten als meester. Louis kan als slaaf slechts toekijken. Het is het begin van een woede die later grote gevolgen heeft. Hij wil Wilmoe laten beseffen dat deze slaaf minstens zijn gelijke is. Deze ziet alles heel anders. Hij maakt een vergelijking met maïs en bonen. Bonen verrijken de grond, zodat de maïs beter groeit. Op hun beurt ranken de bonen dan om de maïsstengel. Ze hebben elkaar nodig om te kunnen bestaan. Door in de novelle dezelfde gebeurtenissen zowel vanuit het perspectief van de slaaf als van de meester te beschrijven worden de verschillende werelden van beide personages in zes hoofdstukken nietsverhullend weergegeven. Het denken van slaaf en meester stevent op een niet te voorkomen confrontatie af. En terwijl we lezen over de opstand, de ongelijke strijd tussen de machthebbers en de slaven, de wreedheden aan beide kanten, het gevangen nemen van de leiders en het uiteindelijke gruwelijke eind van Louis en zijn kompanen, gaat de titel steeds meer voor zich spreken. Slaaf en meester. Want wie is uiteindelijk de meester en wie de slaaf? Louis verkiest immers de zelfverkozen dood boven de slavernij. Bij zijn meester Wilmoe knaagt het geweten en heerst ook tot lang na de opstand nog de angst voor een volgende opstand. Anita is echter beiden meester. Ze hield van beide jongemannen en bleef dat doen, ook nadat beiden haar, in een poging elkaar te treffen, verkracht hadden. Anita wilde Wilmoe tonen dat ware liefde de grenzen niet kent die slavernij tussen mensen trok. Juist die combinatie van een broeierige driehoeksverhouding en de gruwelijke details van de slavenopstand en de terechtstellingen, die overigens alle op historische feiten berusten, maken Slaaf en meester tot een novelle die regelmatig aan het werk van Shakespeare doet denken. Alles wat iedereen overkomt is het logisch gevolg van het denken en doen van de personages. Op voorbeeldige wijze voorziet Carel de Haseth de lezer in de proloog en het nawoord van alle noodzakelijke feitelijke informatie. Juist de wetenschap dat hetgeen de slaven in de novelle overkomt op ware feiten berust, doet de haren te berge rijzen. Slaaf en meester is daarmee literair en historisch van grote betekenis.
Ezra de Haan — www.literatuurplein.nl — 7 november 2008
"(...)Carel de Haseth beschrijft in zijn kleine roman de grote opstand van 1795 toen op de plantage van Willem van Uytrecht de slaven het werk neerlegden en zich over het hele eiland een opstand ontketende tegen de onvrijheid. De schrijver bedient zich voor zijn fictieve verhaal van historische gebeurtenissen en personages. Hij heeft zich nauwkeurig gedocumenteerd. De twee hoofdpersonages zijn antagonisten. Wilmoe (Willem) vertegenwoordigt de blanke plantagehouders en Louis is een slaaf. Zij vertellen beurtelings het verhaal vanuit hun persoonlijk perspectief. Beiden zijn op dezelfde dag geboren en zijn samen als broers en speelkameraden opgegroeid. Maar nu staan ze diametraal tegenover elkaar, terwijl ze met het opgroeien ook al rivalen in de liefde waren met hun genegenheid voor Anita. Na de mislukking van de opstand geeft Willem zich rekenschap van zijn relatie met deze slaaf die hij als een tweelingbroer ziet. De kleine roman maakt vooral indruk door zijn consieze stijl en de thematiek waarin de verteller oproept tot verzoening."
Wim Rutgers — Aruba — 2 oktober 2008
In deze indrukwekkende, uit het Papiamento vertaalde novelle uit 1988 doen een slaaf en zijn meester om beurten verslag van hun ervaringen tijdens de wreed onderdrukte slavenopstand van 17 augustus 1795 op Curaçao. De meester vergelijkt een slaaf met een hond: Van jongs af aan moet je hem africhten, laten merken wie de baas is.
Trouw — 13 december 2008
Op 17 augustus 1795 vond op Curaçao een grote slavenopstand plaats onder leiding van de inmiddels legendarische Tula en Karpata. In die tijd speelt deze korte roman, die wordt verteld vanaf het moment dat de slaaf Louis wacht op zijn berechting in het fort in Willemstad. Hij en zijn meester Wilmoe vertellen om beurten hun versie van de gebeurtenissen. Zij zijn exact even oud, hebben hun jeugd samen doorgebracht en hebben beiden gedongen naar de gunsten van de mooie Anita. Wilmoe wint dankzij zijn overwicht als meester, maar verkracht het meisje toch. De tekst is belangwekkend omdat er zo weinig over de Tula-opstand is geschreven. Vooral de psychologische nuances in het slaaf/meester-verhaal worden getoond: zowel slaaf als meester kennen goede en slechte trekken. Beiden kennen woede, onredelijkheid en trots. Uiteindelijk biedt de meester, bewogen door het lot van de slaaf die hij zelf zo gruwelijk behandelde, hem een mes om zelfmoord te plegen en zo de galg te ontlopen. De meester blijft in wroeging achter, moederziel alleen, want zijn vrouw Anita en kind sterven.
Michiel van Kempen — NBD | Biblion — 8 december 2008
" 'Slaaf en Meester' is een noodzakelijk boek. Carel de Haseth beschrijft daarin een zwarte bladzijde uit onze geschiedenis die net als die van Anne Frank blijvend gelezen moet worden." - minister Ronald Plasterk, Amsterdam, 24 oktober 2008
Ronald Plasterk — VAN, Amsterdam — 24 oktober 2008
In het kort
ISBN-13
9789062655984
Uitgever
Verschenen
14 oktober 2008
Bibliografisch
ISBN-139789062655984
Editie1
TaalNederlands dut
Pagina’s80
GeïllustreerdNee
Uitgave
UitgeverKnipscheer, Uitgeverij In de
CB-relatie-id7700624
Verschenen14 oktober 2008
StatusLeverbaar 04
BeschikbaarheidBeschikbaar 20
Adviesprijs (incl. btw)€ 15,00
Vorm & inhoud
ProductvormHardback BB
SamenstellingLos product
Classificatie
NUR (hoofd)Literaire roman, novelle 301
NUR (alle)301 Literaire roman, novelle
Medewerkers
Auteur A01Carel de Haseth
Vertaler B06Chila Bolivar
Herkomst
Werk-id (NSTC)100023546
MeldingBevestigd bij publicatie 03
Bijgewerkt6 augustus 2026
Lijkt op dit boek
NSTC 100023546 · CB-relatie 7700624 · Bijgewerkt 6 augustus 2026









