Even zin om een blik puberverdriet open te trekken? Het autobiografische Smile van Raina Telgemeier geeft je dan zeker wat je wenst. Verwacht je niet aan donkere tekeningen met het wereldleed vastgezet in de inkt. Smile houdt het allemaal vrij luchtig. Raina is een gewoon 12-jarig meisje dat zich bezig houdt met wekelijks naar de scouts te gaan en met het zoeken naar een middelbare school. Ze ziet er in elk geval niet naar uit om haar mond vol beugel te laten stoppen. Maar dan struikelt ze stomweg en komt neer op haar gezicht. In het begin lijkt er niets gebroken, tot ze omlaag kijkt en een van haar voortanden op de grond ziet liggen. Als ze haar open mond bekijkt, blijken haar twee voortanden te ontbreken. Wat volgt is en ware lijdensweg van tandarts naar orthodontist naar tandchirurg en weer terug. Enorme constructies worden gemaakt om haar tanden eerst terug in te planten en vervolgens terug te verwijderen en haar andere tanden naar voor te brengen. Telgemeier slaagt er wonderwel in om haar tandenverhaal als rode draad te laten dienen in deze autobiografie. Aangezien deze periode samenviel met haar ontluikende puberteit, lees je het als een relaas van de gemiddelde puber. Hoe kan je een relatie aangaan met een knappe jongen als je mond vol metaal zit? En wat als je uit medelijden een ander 'ijzerbekje' versiert en dan toch blijkt dat de knapperd jou wel ziet zitten. En met wie moet je naar het eindejaarsbal? Allemaal vragen die in dat kleine puberhoofd rondmalen en die door Telgemeier met de nodige humor in een strip verwerkt worden. Het is knap hoe je zelfs als man op middelbare leeftijd kan genieten van deze ‘meidenroman’ omdat de beschreven gedachten en gevoelens wel zeer herkenbaar zijn. Iedere puber heeft wel iets in zijn groei naar wasdom meegemaakt dat hem met twijfels opzadelde over zijn lichaam of gedachten. De tekenstijl wordt zeer luchtig gehouden en kan vergeleken worden met het ingekleurde werk van Barbara Stok. Je zou Telgemeier bijna als haar Amerikaanse zusje kunnen beschouwen. Vooral door de onderliggende humor en de nodige tongue in cheek, als het over haarzelf gaat. Heel veel hebben we hier nog niet gehoord van Raina Telgemeier. Haar vorige werk dat in het Nederlands vertaald werd, was De babysittersclub,een graphic novel die nog meer de doelgroep van de jonge romantische meisjes aanboorde dan deze Smile. Dat ze zelf ouder wordt, zal hier niet vreemd aan zijn. Als ze op dit elan verder gaat, kunnen we dus nog meer doorwrocht materiaal verwachten en voor minder gaan we zeker niet. Het is een opgave om zoveel lezers geboeid te houden over de volledige 214 pagina's. Vooral zoveel verschillende lezers want de lof komt ook vanuit verschillende kanten. Ideaal ook om je puberende naasten een hart onder de riem te steken. Koop gerust Smile als eindejaarsgeschenk en je zal de gezichten zien opfleuren. 7,5 van 10

We geven het toe: we zijn nooit een tienermeisje geweest. Nooit hebben we stiekem naar de jongens gekeken, nooit hebben we om gaatjes in de oren gesmeekt, ons afgevraagd of een minirokje beter is dan een legging. Vreemd dan dat we toch van 'Smile' genoten hebben. In deze strip lees je het namelijk allemaal. De Amerikaanse Raina Telgmeier vertelt over haar eigen tienerjaren, ergens rond 1989 en het begin van het daaropvolgende decennium. In tijden waarin The New Kids on the Block groot waren en Disneys 'Kleine zeemeermin' de bioscopen overspoelde. Een autobiografische strip dus en daarom niets nieuws. We worden er tegenwoordig door overspoeld, door stripauteurs die hun inspiratie uit eigen leven halen. De bekendste en beste van het genre is wellicht Craig Thompsons 'Een deken van sneeuw', een strip waarmee je deze 'Smile' absoluut niet mag vergelijken. 'Smile' is veel lichter, graaft minder diep, is minder emotioneel. Dat de strip wellicht op een jonger publiek gericht is, mag dit verklaren – op de cover wordt Telgemeier trots omschreven als de tekenares van 'De babysittersclub' - wat meteen een zeker doelpubliek aanduidt, zijnde niet ons. Maar toch, hoewel tienermeisjes zich ongetwijfeld kunnen herkennen in de jonge Raina, deden wij dat niet minder. We begrepen het allemaal wel, want toegegeven, ooit waren ook wij jong. Centraal in Rainas verhaal staan haar avonturen bij de tandarts. Op een ongelukkige avond valt ze namelijk recht op haar mond, waardoor haar twee voorste tanden er bij inschieten. Gevolg: een jarenlange lijdensweg langs orthodontisten, paradontologen en beugels. Zolang Raina met tandproblemen zit, gaat de strip verder. Zo zie je het meisje opgroeien (ook letterlijk, van kind naar jongedame) en lees je over wat er omgaat in een tienerverstand. Niet enkel haar gebit komt aan bod, ook en misschien nog meer haar klasgenootjes, de overgang van de lagere school naar de hogere klas, vreemde vriendinnen... Het wordt allemaal aangenaam vlot verteld, het is herkenbaar – de tieneronzekerheid blijkt iets universeels – en komt niet al te cliché over. Het moet wel gezegd dat de tekeningen standaard zijn, niet opvallend. Degelijk en vlot, dat wel, maar niet al te indrukwekkend. Ze dienen het verhaal, waar op zich niets mis mee, indien je niets meer verwacht. Wie goed kijkt, ziet enkele mooie vondsten (hoe Raina subtiel van klein meisje naar tienermeisje evolueert bijvoorbeeld), maar al bij al blijven deze bescheiden. Misschien moeten we het gewoon toegeven: we kregen tijdens het lezen van 'Smile' ontzettend veel sympathie voor Raina – wat een mooi compliment is voor om het even welk verhaal. Raina is een amusant en aandoenlijk meisje met problemen. Voor haar lijken die levensbedreigend, voor ons waren ze aangenaam nostalgisch. Dat het allemaal nogal basic blijft en dat het einde nogal moraliserend is, mag de pret niet bederven. We zijn geen tienermeisje en zullen het nooit worden, maar mochten we er ergens eentje tegenkomen, dan zullen we haar 'Smile' aanraden. Ons oudemannenverstand denkt dat dat een goed idee is. * * * (3 van 5 sterren)

Velen van ons zijn ongetwijfeld zo rond de leeftijd van 12 jaar geconfronteerd met een spiegelbeeld waarin van metaal blikkerende tanden ons tegemoet zagen. De beugel was (en is nog steeds) een nachtmerrie voor vele jeugdige jongens en meisjes. Ook Raina Telgemeier, de auteur van 'Smile' kon haar lot niet ontlopen. Maar dat het veel erger kan dan wat wij ons kunnen voorstellen, wordt pijnlijk duidelijk in dit waargebeurd verhaal . Zoals aangegeven hierboven, is het centrale thema van deze graphic novel de beugel. Raina is 11 jaar en komt bij een loopwedstrijdje (van het genre "Wie laatst bij de deur is, is een sukkel") ongelukkig ten val. Twee verdwenen voortanden zijn het gevolg. Wat dan volgt, moet zowat de nachtmerrie van ieder kind zijn: beugels en operaties volgen elkaar op. Maar naast de pijn, is het ergste eigenlijk de confrontatie met klasgenoten, vriendinnen én... jongens waarop je verliefd wordt! In dit vrij lijvige werk brengt de auteur op een aangename, speelse manier de periode van haar leven tussen 11 en 16 jaar in beeld. Humor, pijn, opgroeiende tienermanieren en allerlei andere zaken die typerend zijn voor die leeftijd, komen aan bod. Maar vooral de gêne en problemen rond het dragen van een beugel nemen een prominente rol in. Telgemeier richt zich met dit boek op een jeugdig publiek, maar maakt het geheel toch niet te eenvoudig of te eentonig. Heel wat thema’s passeren de revue, zodat de dik 200 bladzijden lekker weglezen. Bij de vertaling, en ik citeer, "is er voor gekozen om het Nederlands-Vlaamse schoolsysteem te hanteren". Waar men vandaan heeft dat de tekst ook aansluit bij het Vlaamse systeem, weet ik echter niet. Een achtste klas (zesde leerjaar) kennen we niet, een brugklas evenmin (voor uitleg hierover verwijs ik graag naar Wikipedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/Brugklas). Enfin, met even nadenken is dit wel te overbruggen. Naar mijns inzien was het echter beter/eenvoudiger geweest om gewoon het Amerikaanse systeem te hanteren en met een verklaring te werken vooraan het boek of onderaan de betreffende pagina’s. Het tekenwerk past bij het thema, is speels en behoorlijk sober. De tekenares van onder andere enkele adaptaties van De Babysittersclub levert op dit gebied geen meesterwerk af, maar zorgt ervoor dat het geheel vlot doorlezen kan worden en een vrij uitgebreide doelgroep kan bedienen. Besluit: wie een tiener heeft die moet 'beugelen' en daar problemen mee heeft, kan zeker overwegen om dit mooie boek aan te schaffen. Best wel wachten tot de beugel geplaatst is, want anders zouden de problemen wel eens kunnen toenemen! ;-) * * * * (4 van 5 sterren)