Vanaf het begin van de spoorweg gebruikten militairen het nieuwe vervoermiddel voor hun doeleinden. In 1830 ging het nog maar om het vervoer van een paar honderd man van Manchester naar Liverpool. Spoedig daarna werden complete legers door Pruisen, Frankrijk en Rusland per spoor naar de slagvelden gebracht. Niet alleen in Europa, maar ook in Noord Amerika en Europese koloniën in Azië en Afrika. Een eerste spoorlijn die uitsluitend voor militair vervoer diende was een lijn op de Krim in 1855. Er zouden er vele volgen. Zware kanonnen konden op rails gezet worden om zo de vijand van grote afstand te bestoken.

Het spoor speelde een hoofdrol in de Eerste Wereldoorlog, waarbij vooral de vele honderden kilometers smalspoor achter de loopgraven essentieel bleken voor de aanvoer van manschappen, munitie en materialen. Pantsertreinen werden eerst geïmproviseerd en later geperfectioneerd en in vele oorlogen, zelfs nog tot na 1945, op allerlei fronten gebruikt. Een vaak vergeten onderdeel van de militaire spoorweg is de hospitaaltrein, die al vanaf het midden van de 19e eeuw in gebruik was.