Stoppen met werken – vrouwen vertellen hoe moeilijk het kan zijn Door Gert Los Aanbevolen boek. Sjikke Mulder en Heleen Untied presenteerden samen met illustrator Jeannette Ensing op 30 juni bij boekhandel Van der Velde aan de Vismarkt in Groningen hun boek Stoppen met werken. Het eerste exemplaar overhandigden zij aan Rika Post, oud-wethouder in Marum en oud-burgemeester van Appingedam. Ceremoniemeester Wycher van den Bremen hield er de vrolijke vaart in. Het boek bevat ervaringen, tips en adviezen van vrouwen die na een leven van hard werken gestopt zijn en een nieuwe invulling geven aan hun leven. De kern van het boek zijn de 21 interviews met babyboom-vrouwen die hun hele leven fulltime gewerkt hebben. Daarin komen aan de orde hun arbeidsgeschiedenis, de reden om te stoppen, de voorbereiding van het vertrek, het afscheid, het ontwennen en de evaluatie. Rinnie (achternamen worden niet genoemd in het boek ) is één van hen: 65 jaar, getrouwd, 1 kind, 2 kleinkinderen; zij heeft de laatste jaren gewerkt als Manager Dienstverlening bij een zorgadviesinstelling, 9 maanden geleden gestopt. Het stoppen met werken was voor haar een ingrijpend gebeuren, waar zij veel energie in gestopt heeft. “Ik had verwacht dat toen het zwarte gat zou komen, maar dat is niet gebeurd.” Zij vertelt ook wat zij nu allemaal doet: oppassen, vrijwilligerswerk, fietsen met haar vader van 95. Haar man werkt nog. “Ik heb bewust gekozen om niet gezamenlijk te stoppen. Op het moment namelijk dat je gezamenlijk stopt, loop je het risico dat je alles samen wilt gaan doen en alles moet afstemmen.” Stoppen met werken is met zijn 95 bladzijden een compact boek. In de inleiding beschrijven de auteurs onder meer het CERTS-schema (betekenissen van werk, zoals eigenwaarde/identiteit en sociaal netwerk). Het eerste hoofdstuk schetst in vijf bladzijden de veranderingen voor de werkende vrouwen van de babyboomgeneratie. “Onze moeders werden ontslagen als ze trouwden (…) Nu werkt globaal 65% (cijfers 2015) van de vrouwelijke beroepsbevolking, bouwt haar eigen pensioen op en is kinderopvang een gegeven.” Hoofdstuk 3 geeft een overzicht van de tips van de geïnterviewde vrouwen over onder andere afscheid nemen van het werk en wat te doen na je afscheid “Kijk voor nieuwe sociale contacten ook naar activiteiten in je buurt.” Hoofdstuk 4 bevat suggesties voor de invulling van de derde levensfase, met onder meer inspirerende websites. Tot slot Het is een beknopt en informatief boek. Het is ook praktisch. Wie op zoek is naar aanknopingspunten voor de eigen voorbereiding op het stoppen met werken kan putten uit adviezen en suggesties. Jeannette Ensing is een illustrator met humor, met geestige onderschriften als ‘Zo, de kast is leeg. Nou mijn hoofd nog.’ Een beperking van het boek is dat de geïnterviewde vrouwen nagenoeg allemaal goed opgeleid zijn en functies hadden als managers, directeuren/bestuurders, beleids- en organisatieadviseurs en dergelijke. Eén van hen was receptioniste/kassier. Dat doet niets af aan het belang van het boek. Het kan misschien wel iemand op het idee brengen om vergelijkbare ervaringen uit andere beroepsgroepen naar onze krant op te sturen (email: redactie@seniorenkrantgroningen.nl). Gegevens Sjikke Mulder en Heleen Untied, Stoppen met werken... hoe moeilijk kan het zijn. NoordPRoof Producties. Bedum 2017. ISBN 978 90 79742 10 3. Prijs: €15,-. Te koop in de boekhandel of via de website www.stoppenmetwerkenhoemoeilijkkanhetzijn.nl Foto’s Sjikke Mulder (l) en Heleen Untied. Foto: Seniorenkrant Groningen De geïnterviewde Rinnie Bokkers met het boek. Foto: Seniorenkrant Groningen