Tegenkracht

Fragment:Naast haar sliep Ruben, op zijn zij, één arm onder zijn kussen gevouwen. Hij had vannacht laat gewerkt aan een ontwerp voor een nieuw schoolgebouw in Almere. Een gebouw zonder gangen, had hij verteld. “Gangen zijn verloren ruimte.” Ze had gelachen. Ruben kon bezield praten over muren.Een zachte trilling op haar nachtkastje.Goedemorgen Eva. Je slaapkwaliteit was 82%. Iets lager dan gemiddeld. Advies: neem digitaal deel aan de onboarding vandaag bij People Strategy & Analytics. Fysieke aanwezigheid heeft beperkte meerwaarde.Ze had dat advies al verwacht. IRTI had haar agenda gisteravond doorgerekend. Thuiswerken was efficiënter. De teammeeting kon prima via Teams. Reistijd, regen, lichte vermoeidheid — de uitkomst was helder.Toch had David gevraagd of ze naar kantoor wilde komen. “Als het lukt,” had hij erbij gezegd. Dat vond Eva irritant. Niet omdat ze niet wilde, maar omdat “als het lukt” zo’n vage formulering was. Alles lukte ergens wel. De vraag was of het verstandig was.Bij Novaris regelt AI-systeem IRTI agenda's, overleggen en besluiten. Als één afdeling terugduwt, blijkt hoeveel een organisatie verliest zonder wrijving, twijfel en tegenspraak.Alles werkte. Dat was precies het probleem.In 2036 neemt bij Novaris niemand nog een beslissing helemaal alleen. IRTI, het systeem dat de hele organisatie laat draaien, plant de dagen, voorspelt risico's, optimaliseert de personeelsplanning en lost problemen op nog vóór ze ontstaan. Snel, efficiënt, bijna geruisloos. En eerlijk is eerlijk: het werkt.Wanneer Eva van Rijn begint bij People Strategy & Analytics lijkt alles binnen Novaris perfect georganiseerd. Tot ze merkt dat er mensen ongemerkt uit teams verdwijnen, dat vergaderingen steeds voorspelbaarder worden en dat afwijkend gedrag zachtjes wordt bijgestuurd. Niet door managers. Door systemen.Hoe dieper Eva graaft, hoe ongemakkelijker de vraag wordt: verzet ze zich tegen het systeem — of doet ze precies wat het al van haar had voorspeld?Tegenkracht is een verontrustend geloofwaardige managementroman over AI, werk en de vervagende grens tussen sturing en ondersteuning. Irma Doze adviseert organisaties over HR-data, analytics en AI, en is auteur van meerdere boeken over HR-analytics en strategische personeelsplanning. Tegenkracht is haar eerste managementroman.Dit is geen gewone roman. Tenminste, niet helemaal.Tegenkracht speelt zich af in de nabije toekomst — een jaar of tien vooruit — in een bedrijf dat niet bestaat, met een systeem dat nog niet bestaat. Maar bijna alles wat erin gebeurt, bestaat al gedeeltelijk. De agenda die zichzelf herschikt. De samenvatting die verschijnt voordat de vergadering is afgelopen. Het advies dat zo vriendelijk is dat je vergeet dat het een advies was.Ik wilde geen managementboek schrijven over kunstmatige intelligentie. Ik wilde een verhaal schrijven waarin je het voelt. Niet als ramp, maar als iets veel ongemakkelijkers: een systeem dat de hele tijd zijn best doet om behulpzaam te zijn.Irma Doze