Voorwoord 7Deel 1 Wat is gebeurd1 Inleiding 132 Van hoogtepunt naar dieptepunt 183 Ontslag 274 Het Joodsch Symphonie Orkest 335 Barneveld 466 Westerbork 517 Theresienstadt 638 Bevrijding 759 Terug in het orkest 8110 Slot 86Deel 2 Zeventien levensverhalenSiegfried (Sieg) Jacques de Boer 100Samuel Brill 103Simon Furth 109Simon Gomperts 111Emanuel Haagman 112Joël (Jo) Hekster 115Joseph (Joop) Koen 119Benjamin (Ben) Meijer 122Jacques (Jacq) Muller 125Louis (Lou) Pens 128Lion (Léon) Rudelsheim 131Louis Salomons 137Joseph (Jo) Sloghem 140Salomon Hartog (Sal) Snijder 143Rozalie (Rosa) Spier 146Samuel (Sam) Tromp 152Zoltán Székely 158BijlagenBijlage 1 Dossier Herzieningsverzoek Lion Rudelsheim 174Bijlage 2 Dossier Herzieningsverzoek Zoltán Székely 177Noten 179Verantwoording illustraties 245Literatuur 247Onder de weinige Joden die na de oorlog terugkwamen uit de concentratie- en vernietigingskampen, waren zes leden uit het Concertgebouworkest. Zij konden hun plaatsen weer innemen, samen met zes Joodse collega’s die uit de onderduik kwamen. Hoe is het mogelijk dat zo uitzonderlijk veel Joodse orkestleden de oorlog hebben overleefd? Was dit te danken aan het prestige van het Concertgebouworkest en zijn wereldberoemde eerste dirigent Willem Mengelberg? Of is dat een mythe en hebben anderen de Joodse orkestleden geholpen? Wat heeft het voor hen betekend om zonder een vaste baan de oorlog door te komen en daarna de draad van hun leven en loopbaan weer op te pakken? Aan de hand van zeventien levensverhalen wordt verteld over gedwongen ontslag, onderduik, deportatie en, in de meeste gevallen, terugkeer van de Joodse musici uit het Concertgebouworkest.