Het Heiligen Geest Gasthuis - ook wel Pelstergasthuis - is een oase van rust in de Groninger binnenstad. Regelmatig waagt een nieuwsgierige toerist zich door één van de poorten om vervolgens te stuiten op een haast dorpse idylle.

Juist aan die passerende reizigers dankt het gasthuis zijn bestaan. Wie in de middeleeuwen door de Herepoort de stad binnen kwam, zag de brede afslag die recht naar het gasthuis voerde. Vooral pelgrims die Groningen aandeden op bedevaart naar het reliek van Johannes de Doper in de Sint Maartenskerk zullen er onderdak en verpleging gevonden hebben. Een eerste vermelding dateert uit 1267.

De functie van het gasthuis veranderde in de loop der eeuwen. Pelgrims maakten plaats voor proveniers ('kostkopers') en later weer voor ouden van dagen. Tegenwoordig woont er een mengeling van jonge en oudere Stadjers.

Het Heiligen Geest Gasthuis is een 'wereld in het klein'. De microkosmos achter de poort vertelt niet alleen een gevarieerd verhaal van Groningen, maar ook hoe opvattingen over leven en dood, en alles daartussen en -na, in de loop van 749 jaar veranderden.