Van kinderwieg tot soldatengraf

Kevin Prenger

Onderwijs en indoctrinatie in Hitlers Duitsland

Een boek met een waarschuwing voor deze tijd. De nazi-jeugd werd grootgebracht met anti-intellectualisme, ultranationalisme en feitenvrije haat. Tegenwoordig worden democratische samenlevingen hierdoor opnieuw bedreigd.

Al vroeg in de oorlog werd gewaarschuwd voor het gevaar van geradicaliseerde nazi-jeugd. In de laatste oorlogsmaanden verdedigden Duitse tieners hun verwoeste vaderland. Van jongs af aan was hen geleerd dat het hun roeping was te strijden en te sterven voor hun land en hun geadoreerde leider, Adolf Hitler.

Al in 1941 beschreef de Amerikaanse onderwijzer en journalist Gregor Ziemer hoe Duitse kinderen van hun geboorte tot hun volwassenwording onder controle stonden van de nazi-dictatuur. Hun hele opvoeding was erop gericht ze klaar te stomen om hun Führer te dienen. De jongens als soldaten in de strijd, de meisjes aan het thuisfront als moeders van toekomstige soldaten.

Geen schoolvak bleef bespaard van nazi-beïnvloeding. Daarnaast werden Duitse kinderen niet alleen met gedrukte media, muziek, radio en film, maar ook met poppenkastvoorstellingen, gezelschapsspellen en speelgoedsoldaatjes gewonnen voor het nationaal-socialistische gedachtengoed, de bijbehorende rassenwaan en oorlogsfanatisme.

Ook de toenmalige jongeren zelf komen aan het woord. En hoe verging het de Duitse jeugd na de ineenstorting van het Derde Rijk? Kwam Gregor Ziemers vrees uit dat de gehersenspoelde jongens en meisjes een bedreiging voor de rechtsstaat zouden vormen?

Kevin Prenger (1980) is hoofdredacteur van TracesOfWar.nl, het grootste Nederlandstalige online naslagwerk over WO2 en schrijft voor Historiek.net. Eerder publiceerde hij Meer dan alleen Auschwitz en In de schaduw van Schindler. Beide boeken kregen unaniem lovende recensies.