Voorbij daders en slachtoffers

Om vooruit te komen in het verdeelde maatschappelijke debat moeten we afstand durven nemen van onze slachtofferrol en kijken naar onszelf als potentiële dader. Een filosofisch pleidooi.

Durven we naar onszelf te kijken als mogelijke ‘dader’ en niet alleen onze positie als slachtoffer te omhelzen? In het huidige maatschappelijke discours lijkt alleen het slachtoffer het morele gelijk aan zijn zijde te hebben. Jaïr Stranders – opgegroeid in de Joodse traditie, met Israël en de Europese herinnering –onderzoekt hoe we als samenleving hierin zijn terechtgekomen.

Zijn voorstel voor de weg vooruit is een ongemakkelijke: niet vanuit de slachtofferrol, maar meer vanuit ieders potentiële daderschap. Tot die conclusie komt hij na jaren van intensieve gesprekken over herdenken, polarisatie en dialoog. In dit boek vertelt hij hoe hij op straat, in buurthuizen of aan tafel bij de Amsterdamse burgemeester steeds met dezelfde dynamiek werd geconfronteerd. Om hieruit te komen, zou niet het slachtoffer maar de handelende mens – degene die durft te kiezen, te falen en rekenschap af te leggen – onze morele horizon moeten bepalen.