Wapengebruik
De reeks Politiewetenschap is een uitgave van het Onderzoeksprogramma Politie & Wetenschap, een zelfstandig
onderdeel van de Politieacademie. Politie & Wetenschap beoogt een stimulans te geven aan zowel de (weten schap -
pelijke) kennisontwikkeling op het gebied van politie en veiligheid als de daadwerkelijke benutting daarvan in
praktijk, beleid en opleiding. Publicaties in de reeks Politiewetenschap betreffen in het algemeen studies met een
meer theoretisch, verkennend of beschouwend karakter.
Nederland kent een relatief strenge wapenwetgeving. De huidige tendens is bovendien om, veelal in reactie op
geweldsincidenten, deze wetgeving nog verder aan te scherpen. Men hoopt zo de beschikbaarheid van wapens en
daarmee het illegaal gebruik in te perken. Het is echter de vraag of het aanscherpen van wetgeving en beleid
helpt om wapenbezit en het aantal gewapende geweldsincidenten terug te dringen. Zo zijn verschillende in
Nederland verboden wapens vrij verkrijgbaar in de ons omringende landen. Daarnaast zou een verdere aanscherping
van de Nederlandse wetgeving, met als gevolg dat meer wapens als illegaal worden bestempeld, ertoe
kunnen leiden dat er zogenaamde verplaatsingseffecten optreden naar voorwerpen die niet als illegaal wapen
zijn gedefinieerd, maar die wel als zodanig te gebruiken zijn.
Vanuit de politiepraktijk klinken er momenteel geluiden die erop wijzen dat de meeste geweldsmisdrijven worden
gepleegd met wapens die wettelijk niet zijn verboden en dat in veel gevallen ook niet zullen worden. Denk
hierbij aan hamers, hockeysticks, honkbalknuppels en keukenmessen. Er kunnen dus kanttekeningen worden
geplaatst bij het effect van een verdere aanscherping van wet- en regelgeving op het gebruik van wapens bij
geweldsdelicten. Maar bovenal roepen deze constateringen vragen op als: Welke wapens worden er in Nederland
nu feitelijk gebruikt bij het plegen van geweldsmisdrijven? Welke rol spelen wapens bij deze delicten? Onder
welke omstandigheden kiezen daders voor een bepaald type wapen en een bepaalde werkwijze? Met dit onderzoek
wordt antwoord gegeven op deze vragen, die tot op heden onbeantwoord zijn gebleven en waarvan de antwoorden
van wezenlijk belang zijn wil de Nederlandse overheid het gebruik van wapens bij geweldsdelicten
daadwerkelijk doen afnemen.