In november 1813 was er een einde gekomen aan de driejarige inlijving van de Hollandse departementen bij het Napoleontische rijk. Op de vlucht voor de Kozakken verlieten de Franse autoriteiten spoorslags Nederland.
Nederlandse steunpilaren van het Napoleontische keizerrijk als de jurist Cornelis Felix van Maanen (1769-1846) waren aanvankelijk weinig verheugd over de ineenstorting van het napoleontische gezag. De onzekerheid over hun toekomst maakte spoedig plaats voor opluchting toen bleek dat hun geen afrekening te wachten stond onder het nieuwe Restauratieregime. De nieuwe koning Willem i benoemde de ervaren napoleontische bestuurders op hoge posten.
De rol van deze ‘windvanen’ bij de vestiging van de Restauratiemonarchie is tot op heden nog niet beschreven. Matthijs Lok onderzoekt in deze vergelijkende studie niet alleen de mate waarin Willem i en zijn Franse tegenhanger Lodewijk xviii in het ‘bed van Napoleon’ sliepen bij de opbouw van hun nieuwe staat, maar ook de legitimatie en de perceptie van de bestuurlijke continuïteit in de publieke opinie.
Windvanen laat verder zien dat het vraagstuk van regimeverandering en het binnenlandse bestuur niet alleen in de politieke actualiteit, maar ook in de vaderlandse geschiedenis aan het begin van de negentiende eeuw aanwezig is.

Matthijs Lok (1974) is docent moderne Europese geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.