1 Rol van het recht in de klimaat- en energietransitie; 1.1 Grote en urgente maatschappelijke opgave; 1.2 Cruciale rol voor de wetgever; 1.3 Wetgevingsvisie; 1.4 Komend decennium bepalend; 1.5 Centrale vraag en opbouw van deze rede; 2 Actuele wetgevingsprogramma’s; 2.1 Europees wetgevingsprogramma; 2.2 Nationaal wetgevingsprogramma; 2.3 Tijdigheid en samenhang; 2.4 Internationale en decentrale wetgeving; 3 Wat is klimaatrecht?; 3.1 Vier functies van het klimaatrecht; 3.2 Stimuleren en faciliteren van klimaat- en energie projecten; 3.3 Normeren van CO2-emissies; 4 Bouwstenen voor een wetgevingsvisie; 4.1 Overkoepelende thema’s en randvoorwaarden; 4.2 Versnelling besluitvorming bij meervoudige schaarste; 4.3 Borging investeringszekerheid; 4.4 Publiek-private samenwerking en publiek-privaat aandeelhouderschap; 4.5 Streven naar een gelijk speelveld; 4.6 Streven naar klimaatrechtvaardigheid; 4.7 Overzicht van de overkoepelende thema’s en randvoorwaarden; 5 Juridisch instrumentarium voor de korte termijn; 5.1 Inzet van het beschikbare instrumentarium; 5.2 Civielrechtelijke procedures tegen overheden en bedrijven; 5.3 ESG; 5.4 Wederkerige maatwerkafspraken; 5.5 Mededingings- en staatssteuntoetsing; 5.6 Projectenwet klimaat- en energieprojecten 2030; 6 Het recht als accelerator van de klimaat- en energietransitie; 6.1 Zonder visie geen transitie; 6.2 Leerstoel klimaatverandering en energietransitie aan de Vrije UniversiteitDeze rede is uitgesproken in het kader van de aanvaarding van de leerstoel Klimaatverandering en Energietransitie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.In de transitie naar een klimaatneutrale economie speelt wetgeving een belangrijke rol. Momenteel is er veel nieuwe Europese en nationale klimaat- en energiewetgeving in voorbereiding, die vooral gericht is op een CO2-emissiereductie van 55% per 2030.In deze inaugurele rede staat centraal hoe het recht verder kan bijdragen aan de klimaat- en energietransitie. Daartoe wordt geschetst dat effectieve wetgeving cruciaal is en dat daarvoor een wetgevingsvisie nodig is. Vervolgens worden bouwstenen voor zo’n wetgevingsvisie aangereikt. Hiervoor worden vijf overkoepelende thema’s voor klimaat- en energiewetgeving uitgewerkt, die in meerdere wetgevingstrajecten aan de orde zijn. Zo moet klimaat- en energiewetgeving de besluitvorming in klimaat- en energieprojecten versnellen, oog hebben voor de investeringszekerheid en de marktordening in de energiesector effectief reguleren. Verder moet deze wetgeving rekening houden met haar impact op de onderlinge concurrentieverhoudingen en klimaatrechtvaardigheid.Deze rede is uitgesproken in het kader van de aanvaarding van de leerstoel Klimaatverandering en Energietransitie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. De auteur beoogt hiermee bij te dragen aan een solide juridisch kader voor de klimaatdoelen, in het bijzonder door de gedachtenvorming en discussie over wetgeving en een wetgevingsvisie aan te jagen.De reeks Markt, Overheid & Recht bevat publicaties op het brede terrein van rechtsverhoudingen tussen markt en overheid. Zij maakt deel uit van de boekenreeks van het Netherlands Institute for Law and Governance (NILG).Het NILG is een samenwerkingsverband van universiteiten en andere onderzoeksinstellingen dat zich tot doel stelt onderzoek op het terrein van Law and Governance te bevorderen. Centraal staat de balans tussen publieke en private belangen in het recht en de wijze waarop de regulering van die belangen door de publieke en private sector plaatsvindt.