Jos Lammers

Hieke is een meisje dat nog niet naar school gaat. Ze krijgt binnenkort een broertje/zusje, iets dat ze afschuwelijk vindt. Ze is jaloers en boos omdat ze niet aan de nieuwe spulletjes mag komen. De auteur volgt consequent Hiekes logica zonder op z'n knieën te gaan zitten. De baby moet weg - Hieke fantaseert dat monsters de baby opeten - ze oefent vast met haar pop die ze in een doos afgeeft bij het postkantoor. Die avond beseft ze dat ze haar pop kwijt is en dat een moeder zonder baby zielig is. Als moeder aan het bevallen is, brengt een postbode de doos met de pop terug en kunnen moeder en dochter elkaar feliciteren met hun baby's. Ook vader speelt een rol: hij leest voor en schminkt Hieke. Moeder doet soms wat geïrriteerd, wat wel reëel zal zijn, maar ik mis begrip van haar voor Hiekes boosheid en jaloezie. De eenvoudige tekst is rijk aan sfeer, emotie en fantasie. Op bijna elke dubbele pagina staan 1 of 2 kleine tot paginagrote zw/w. pentekeningen, die de sfeer van het verhaal uitstekend weergeven en zelfs meerwaarde hebben. Een verrassend debuut. Om voor te lezen vanaf ca. 4 à 5 jaar.

Hij was de enige niet. Tienduizenden westerse jongeren raakten begin jaren zeventig bedwelmd door de charmes van Maharaj ji, een mollige Indiase puber die in zichzelf de ‘Volmaakte Meester’ had ontdekt en via de Divine Light Mission zijn licht over de gedoemde wereld wilde uitstralen. Jos Lammers was jong en dolende; zijn studie filosofie gaf geen antwoord op zijn vragen, zijn vriendin evenmin. Al bij het eerste bezoek aan de Amsterdamse ashram van de organisatie wist hij het: ‘De serene rust in het huis, de wijze glimlach op de gezichten, de geur van wierook, de liedjes bij een fluisterende gitaar: alles klopte.’ Lammers schopte het ver in de firma. Hij maakte winst met ‘Goddelijke winkels’, gaf leiding aan het Nederlandse filiaal van DLM en werd geroepen naar het heiligdom in Denver, als internationaal coördinator. Verlichting bleek vooral over geld te gaan. De Meester eiste ook nogal wat. Een villa in Malibu, vijfhonderd gulden zakgeld per dag en vier auto’s, waaronder een Rolls Royce. Om die te bekostigen werd een volgeling, met 100 duizend Duitse marken op zijn lichaam, naar Londen gezonden. Na vijf jaar hield Lammers het voor gezien. Niet dat hij niet meer geloofde in mediteren voor een betere wereld. Hij wilde zijn eigen leven terug, liefst met vrouw en kind. In Amsterdam smaakte de gefrituurde kip heerlijk, na vijf jaar zeewier. Hij ging weer studeren en werd journalist. Voor HP/De Tijd schreef hij eind jaren zeventig het verhaal over zijn volgelingschap. Hij hervond zijn oude liefde, de vriendin die hij had verlaten voor de dikke jongen. Met haar maakte hij een reis door de Verenigde Staten, langs zijn lieues de mémoire. Het levendige verslag daarvan werd Verlaten wegen. Het aardige van Lammers’ verhaal is dat het niet de toon heeft van een boeteling die hoofdschuddend terugkijkt op zijn vroegere dwaling. Er is ironie, maar geen spijt of cynisme. Hij begrijpt zijn oude zelf nog wel. Terwijl hij, bij de klanken van Pink Floyd, The Mamas & Papas en Loving Spoonfull, het snikhete westen van de VS doorkruist, stelt hij vast: ‘Echt ontgroeid ben ik die tijd nooit. En waarom ook.’ Geen verlichting, wel inzicht. Aleid Truijens Boekbespreking Cicero – De Volkskrant van vrijdag 18 januari 2008 – waardering vier sterren.