Mariët Meester

VuVrijheid in de gevangenis Als je achter de tralies zit is vrijheid een herinnering die met de tijd steeds mooier wordt. Vroeger, toen je nog niet vast zat, waren de zomers warmer en was er 's winters een Elfstedentocht; het bier werd met de dag lekkerder, de meisjes steeds mooier, PSV stond aan de top en er was niemand die je van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat op je kop zat; zo voelde het tenminste. Naarmate het einde van je detentie dichterbij komt gaat het verlangen naar die vrijheid haast pijn doen, als een junk die moet wachten tot de methadonpost eindelijk open gaat. De tijd kruipt voorbij tot je straf erop zit en je naar buiten mag om al die heerlijkheden weer te proeven. Je weet niet waar je moet beginnen: eerst naar je moeder of eerst naar de kroeg? Prop je je vol met al het lekkers dat je zo lang hebt moeten missen of houd je je eerst een poos gedeisd, om te wennen aan een wereld die je nauwelijks terugkent? Misschien heb je zo lang gezeten dat je nog nooit een smartphone, een OV-chipkaart of misschien zelfs een euro van dichtbij hebt gezien. De vrijheid waar je zo naar hebt uitgekeken, zonder muren, zonder een strak dagprogramma en zonder bewaarders die je in de gaten houden, komt als een dreigende onweerswolk op je af als je zonder pardon met je spullen in een blauwe vuilniszak buiten de gevangenispoort wordt gezet. Je merkt dat je verleerd bent om je eigen tijd in te delen, en je komt er snel achter dat je verwachtingen te hooggespannen waren. Het regent, er is al jaren geen Elfstedentocht meer geweest en de meiden zien je niet staan; om van PSV maar te zwijgen. Je vrienden zijn blij dat je er weer bent, maar ze hebben nu even geen tijd voor je: druk, druk, druk, weet je wel? Het bier smaakt prima, dat is nog iets, maar of dat nu alles is? En zo leer je dat vrijheid iets heel anders is dan 'lekker doen waar je toevallig zin in hebt'. Je ziet dat eigenlijk iedereen in een soort virtuele gevangenis leeft, van werk en sociale verplichtingen en een verlangen naar een veilige en vertrouwde leefomgeving. Dat was vroeger ook al zo, maar toen drong het nog niet tot je door. Je voelde jezelf 'vrij', zonder daar verder bij na te denken. Nu weet je dat vrijheid meer is dan alleen bewegingsvrijheid: het is het staan voor je eigen overtuiging, het maken van je eigen keuzes en de verantwoordelijkheid voor je eigen doen en laten, zonder dat je die op iemand anders kunt afschuiven. Tegelijkertijd kom je erachter dat een ex-gedetineerde nooit meer 'vrij' komt. De herinnering aan zijn misdrijf, de spijt daarvan en het vruchteloze denken aan 'had ik maar nooit...' zitten voorgoed tussen zijn oren verankerd, en anders houdt de samenleving hem wel bij de les door hem zijn verleden te blijven nadragen, of het nu gaat om sollicitaties, het afsluiten van een verzekering of een hypotheek, of sociale uitsluiting. Er zijn ex-gedetineerden die de vrijheid waar ze zo naar hebben uitgekeken niet meer aankunnen en terugverlangen naar hun vertrouwde wereld achter de plank. Daar voelen ze zich vrijer dan in de zogenaamd vrije wereld. Sommigen zijn bijna bereid om daar een moord voor te doen. Hugo Bergveen is sinds een paar maanden weer op vrije voeten na een verblijf in de Penitentiaire Inrichting Norgerhaven te Veenhuizen. Begin mei verschijnt zijn boek 'Bajes voor beginners' bij uitgeverij Van Gorcum. l hier uw nieuwe recensietekst in.

In haar roman Hollands Siberië neemt ze de jaren 1936 tot 1950 onder de loep. Van overgeleverde feiten en verhalen maakte ze een vloeiende geschiedenis met veel aansprekende details en cliffhangers. In de epiloog wordt fijntjes opgemerkt dat heel wat foute Nederlanders er in Veenhuizen beter afkwamen dan deze druistige pastoor. Zij konden na een lichte en korte straf hun leven voortzetten. Zo is er wel meer in deze spannende Drentse soap dat tot nadenken stemt.

Mariët Meester verwoordt in 'De overstroming' de dilemma's van de hedendaagse mens: hoe overleven in een bedreigde omgeving. Eenmaal voorbij de oppervlakte onthult de roman behoorlijk wat verrassende aspecten van de mens. Gaandeweg ontvouwt zich een prachtige symbolische vertelling over trots en afhankelijkheid, over autonomie en overgave. Het is alsof het water na lang aarzelen alle schroom wegwast en het ongebruikelijke van de situatie leidt ook tot een vreemdsoortige seksuele constellatie.

- 'De passie van de eenvoud' (De Tijd) - Sevillana werd door het 1ste Klas Magazine uitgeroepen tot nummer twee in de debutanten top-5 van 1990. NRC Handelsblad schreef: ‘Het mooist zijn haar observaties van het ezeltje dat haar naam aan het boek heeft gegeven.’ - Sensueel geschreven, filosofisch getinte zoektocht van een jonge vrouw die op reis gaat om een drang naar innerlijke verdieping te bevredigen. Over liefde en dood, trouw en ontrouw, begeerte en schoonheid - alles tegen het beeldende decor van de Passieweek in het Spaanse Sevilla.(FvdP) - Een in al zijn eenvoud mooi verhaal (Biblion) - De Standaard: ‘Sevillana is geschreven als in één grote geut, een razend vuur dat tegelijk blust.’ - oDrom, tijdschrift over zigeuners, vond: ‘Met Sevillana heeft Mariët Meester een zeer meeslepend boek geschreven dat tussen alle, vaak ook komische praktische beslommeringen door, uiteindelijk draait om de tegenstellingen tussen denken en doen, gebondenheid en vrijheid, cultuur en natuur. (…) Pas als de ik-figuur op de been gekrabbeld is en ze haar onafhankelijkheid hervindt, krijgt haar relatie met Jaime meer geestelijke diepgang en de roman zijn prachtige climax.’