Marijke Petri

In Abraham had twee zonen laat Julia Blum zien hoe Izak en Ismaël beide zijn opgenomen in Gods plan, waar ze ook staan voor Israël en de Arabische wereld. Ze doet dat aan de hand van een nauwkeurige en biddende lezing van de geschiedenis in Genesis volgens de niveaus van de traditionele Joodse Schriftuitleg PaRDeS [ acroniem voor pesjat, remez, derasj en sod]. De pesjatlezing (deel I [primaire betekenis]) resulteert nogal eens in een psychologiserende benaderingen toepassing. Maar de auteur heeft grote aandacht voor details in de tekst. Treffend is de beschrijving van de put Lachai Roï als een bron van innerlijke genezing maar ook van herstel van relaties – juist ook tussen Israël en de Arabische volken […] Deel II gaat in op de remez [symbolische betekenis]. Daarvoor gaat de schrijver uit van de symbolische toepassing die de apostel Paulus geeft in Galaten 4. Dan wordt het spannend. Immers, dit is een klassieke plaats voor de vervangingstheologie, terwijl het Blum te doen is om Israël als volk van Gods verbond en het herstel van de plaats van Ismaël in Abrahams familie als deel van Gods plan. Deel III, de derasj [vergelijkende betekenis] verbindt de lezingen van Rosj Hasjana (Genesis 21 en 22 over Ismaël en Izak) met de Thoralezing van Jom Kippoer (Leviticus 16) waarin het o.m. gaat over de twee bokken. De parallellen wijzen erop dat ook de verbanning van Ismaël een offer was. Maar allebei ontkomen op het laatste moment. Het oorspronkelijke offer wordt zowel in Genesis 21 als 22 gespaard. In deel IV, de sod [verborgen betekenis], staat Leviticus 16 centraal. Het tweevoudige offer van Genesis 21 en 22 en het tweevoudige offer van de bok in Leviticus 16 zijn typen van het volmaakte hemelse offer. Het perspectief lijkt dan te verschuiven naar Jezus als Gods eniggeboren Zoon en Israël als Gods eerstgeboren zoon en de zondebok die de wereld in wordt gestuurd. In de Bijbel zijn er slechts twee die God Zijn zoon noemt: Israël en Jesjoea [Jezus]. In de Bijbel smelten die twee soms volledig samen. De onverwachte en verrassende conclusie is dat waar de binding van Izak in Genesis 22 een type van Jesjoea [Jezus] is, Ismaël, de zoon die de woestijn in werd gestuurd, een type van … Israël, de zondebok is! Zo vallen ook de stukjes in de beeldspraak van Paulus in Galaten 4 op hun plaats.