Marjo Stam

Van kaalslag naar herbestemming Kunstdistrict 798 in Peking HANS HOEKSTRA In Creatieve fabrieken wordt de diepere achtergrond van herbestemmingen toegelicht. Een specialistisch werk van Vera Cerutti, die de personen rond de metamorfoses interviewde. De acht beschreven herbestemmingen in Nederland, van de Vertrekhal Oranjelijn in Rotterdam tot het Klokgebouw Strijp-S in Eindhoven, dat op het omslag staat afgebeeld, worden met fraaie illustraties zeer uitgebreid besproken. De title Creatieve fabrieken verwijst naar een vroeg voorbeeld: The Factory van Andy Warhol, gevestigd in een oude pettenfabriek in Manhattan. Aan de transformatie van het Westergasfabrieksterrein in Amsterdam in Cultuurpark Westergasfabriek, dat in 2003 werd geopend, worden twaalf pagina's besteed. De stadsgasfabriek uit 1885 ging in 1967 dicht, na de overschakeling op aardgas. Buurtbewoners werden al in 1981 betrokken bij het herbestemmingsplan. De Vertrekhal Oranjelijn, gebouwd in 1944 aan de Merwedehaven, stond leeg en leek rijp te zijn voor de sloop, maar is sinds 2007 een gemeentelijk monument. Na de renovatie vestigde koffiebedrijf Santas zich in de vertrekhal, net als een ambachtelijke broodbakkerij. De ijzer- en emaillefabriek DRU-fabriek in Ulft, getransformeerd in een cultuurfabriek, is sinds 2002 een rijksmonument en won vorig jaar de architectuurprijs. Het boek beperkt zich niet tot Nederland. Er wordt ook uitvoerig aandacht besteed aan het voormalige mijncomplex Zeche Zollverein bij Essen, het huidige Ruhr Museum, en aan kunstdistrict 798 in Peking. In het tweede deel van het boek wordt aan de hand van de tien voorbeeldprojecten de toegevoegde waarde van herbestemming onderzocht. HH