Robin Uleman

Zoals we weten ondergaat de fotojournalistiek een diepe crisis, zowel esthetisch als financieel. Interessant zijn dan ook de vele hedendaagse pogingen om andere manieren van representaties van nieuws te vinden. Vernieuwing van vorm door moment van opname, maar ook door middel van vervoer. In deze context, is Shelter (onderdak, onderdak, hut) een groot succes. Henk Wildschut bevestigt een hedendaagse realiteit: de 'jungle' van deze illegale migrantenkampementen. Frankrijk kent, zoals we weten, in het bijzonder Calais, vele mensen zonder papieren, verdreven uit Sangatte. Wildschut fotografeerde andere jungles in Spanje, Italië, Griekenland en Malta. Maar het is in Calais waar de Nederlander steeds terugkeerde, tussen 2006 en 2010. Zonder minachting concentreerde Wildschut zich in zijn fotografie op de smerige hutten die ze bouwden in het bos. Geleidelijk aan, kijkend naar dit tafereel van ellende, knus en comfortabel zittend op de bank, vindt de kijker eenvoudigweg schoonheid. De gebouwen doen denken aan precaire kunstinstallaties of hutten van een stam of zelfs aan de architecturen van Shigeru Ban in Mongolië. Gekleurde plastic lakens en dekens, glinsterend en goedkoop door verleiding. Er is niet veel verschil in hoe Wildschut schoonheid produceert uit tragedie. Zijn foto's zijn vrijstaand, bijna koud. Maar, niet demonstratief, slaagt hij erin de aandacht te vestigen op de dubbelzinnigheid van onze ogen. Om zijn werk te presenteren koos Henk Wildschut de vorm van een boek. Zoals vaak [met Nederlandse boeken] is de grafische vormgeving opmerkelijk. Het kan worden gelezen op twee tegengestelde manieren. Aan de ene kant een briljante oefening in stijl en esthetiek. Dit zou een vergissing zijn. Inderdaad, het model bevat het ontwerp van janhagel hutjes van migranten. De boekomslag kan worden opgevouwen als een deken. Ze onthult dan de gerechten 1 en 4 van het boek. Het is ontworpen in een 'slecht' bruin karton. Dubbelgevouwen dient deze omslag ook als schutbladen, een dubbele bescherming van het boek. De rug onthult haar structuur. Meerdere kleuren van de binnenpagina's worden weerspiegeld in de bindwijze van naaien en lijm. Binnenin verschillen de hoogtes van de pagina's [een beetje zoals La Liste van Sophie Ristelhueber]. Deze zeer minimalistische esthetiek draagt sterk bij aan het door de kijker gevoelde ongemak, die zich verwondert over de obsceniteit van de zoektocht naar schoonheid (en de mooie foto) bij zo'n tragedie. [nederlandse vertaling]