Het is maandag, 15 juni 1987. Als Aristoteles de keuken binnenloopt vraagt zijn moeder: ‘Zeg je nog goedemorgen?’ Ari antwoordt dat hij daar nog over na moet denken. Als je geen échte vrienden hebt, dan heb je daar veel tijd voor: nadenken. Ari vindt het niet erg, hij is graag alleen. Hoewel dit wel erg onhandig kan zijn, zoals Ari die dag ontdekt. Hij gaat in zijn eentje zwemmen, terwijl hij dat helemaal niet kan. Gelukkig ziet een jongen hem spartelen. Deze jongen, die Dante heet, biedt Ari aan om hem te leren zwemmen. Dit accepteert hij. Dante blijkt niet alleen een goede zwemmer te zijn, maar ook een goede vriend. Was Ari zonder Dante verdronken? Heel onwaarschijnlijk. Toch houdt de vriendschap die zich tussen hen ontwikkelt Ari drijvende boven diepe, donkere wateren die zich in zijn hoofd bevinden. Hun 'zwemtocht' samen is poëtisch en gevoelig, maar zeker niet zonder gevaar. Ze zijn als een heft en een lemmet, die er, voordat ze elkaar ontmoetten, geen idee van hadden dat ze ergens een onderdeel van waren. Allebei gaan ze heel verschillend om met het scherpe gedeelte van het mes. Een jongen met een passie voor gedichten, die liever geen schoenen draagt en spontaan moet huilen om een dode vogel: voor Dante lijken andere regels te gelden dan voor de rest van de jongens. Maar het feit dat hij zijn emoties durft te tonen, zorgt er niet voor dat hij als een zwak persoon wordt geportretteerd. Integendeel, Ari bewondert hem er juist om. Het lijkt dus alsof Dante niet aan een stereotype voldoet, maar dat is jammer genoeg niet helemaal zo. Hij valt op jongens en van homo's wordt vaak juist gevoeligheid verwacht. Desondanks is de manier waarop Benjamin Alire Sáenz het zijn van een jongen in zijn tienerjaren in dit boek heeft beschreven verfrissend en gedurfd. Alire Sáenz is geboren in Amerika, New Mexico, vlak bij de grens. Veel van zijn verhalen spelen zich daar af: de plek waar twee culturen samenkomen. Naast young adult, heeft hij ook kinderboeken, korte verhalen en gedichten geschreven. Aristoteles en Dante ontdekken de geheimen van het universum heeft hem veel prijzen opgeleverd en is in meerdere talen vertaald, waaronder dus in het Nederlands door Aimée Warmerdam. De vertaling is van zulke kwaliteit dat de unieke stijl van Alire Sáenz niet verloren is gegaan. Zijn zinnen zijn klaar en simpel en in plaats van dat dit de schrijver in de weg zit, lukt het hem om in die weinige woorden veel betekenis te leggen. Toen hij 54 jaar oud was is de schrijver uit de kast gekomen als homoseksueel. Hij vond het niet makkelijk om zijn eigen seksualiteit te accepteren, maar het schrijven van boeken met LGBT-onderwerpen zoals dit boek over Aristoteles en Dante, heeft hem daarbij geholpen. De ouders van Aristoteles en Dante zijn typisch bezorgde en strenge tienerouders. Toch bezitten ze een extra, speciale laag. Als lezer raak je niet alleen betrokken bij twee jongens, je krijgt er ook nog twee paar volwassenen bij. Dante is ontzettend close met zijn ouders en de vader van Aristoteles, die ernstig getraumatiseerd is door zijn deelname aan de Vietnamoorlog, ondergaat een grote verandering. ‘Maybe too much young adult fiction is about teens that are in a world apart from adults and that's just not true for a lot of teens’, zegt Alire Sáenz in een interview met School Libary Journal. Aristoteles en Dante ontdekken de geheimen van het universum gaat over opgroeien en de oneindige zoektocht naar jezelf. De schrijver werpt vragen op als ‘Wie ben ik en wie wil ik nou echt zijn? Als ik half Mexicaans ben en half Amerikaans, bij wie hoor ik dan? En op welk geslacht val ik eigenlijk?’ Door de compacte manier van schrijven en de korte hoofdstukken heeft Benjamin het voor de lezer heel makkelijk gemaakt om de geheimen van het universum te ontdekken. Voor je het weet schieten je wenkbrauwen naar boven van verbazing en denk je: ‘Heb ik dit boek nu al uit?’ Met een gegarandeerd warm gevoel in je hart zal je het boek wegleggen. Daarna zullen Ari en Dante geduldig wachten totdat je het niet meer uithoudt en het boek herleest

In het echt konden Dante Aristoteles wellicht nooit ontmoeten, in de wereld van Benjamin Alire Sáenz, kan het wel degelijk. In Aristoteles & Dante ontdekken de geheimen van het universum laat hij de twee pubers samenkomen en creëert hij een bijzonder en bij vlagen shockerend verhaal. Het verhaal van Dante en Ari wordt uiterst gedetailleerd beschreven door de ogen van de jonge Ari. Hij heeft twee oudere zussen en een elf jaar oudere broer die in de gevangenis zit. Zijn vader is een (waarschijnlijk) getraumatiseerde ex-soldaat en zijn moeder is lerares. Ari voelt zich eenzaam en lijkt bij vlagen alleen op de wereld. Met zijn broer en zussen heeft hij geen contact, met zijn vader praten kan hij niet. Louter de gesprekken met zijn moeder voldoen niet; hij mist iets. Dit verandert wanneer hij op een zomerdag Dante bij het zwembad ontmoet. Dante leert Ari zwemmen en vervolgens trekken ze steeds meer met elkaar op. Samen ontdekken Ari en Dante de geheimen van de wereld waarin je volwassen moet worden. Ari ontmoet de ouders van Dante en ziet de liefde van de volwassenen die hij niet op die manier gekend heeft. Tegelijkertijd wordt hij steeds nieuwsgieriger naar zijn eigen familie. Waarom zit zijn broer precies in de gevangenis? Wat heeft zijn vader allemaal meegemaakt? De belangrijkste vragen voor beide jongens heeft echter met hunzelf te maken: wie zijn zij? Hoe worden ze volwassen? Hoewel het boek op het eerste gezicht clichématigheden bevat (de ouders van Dante lijken veel zorgzamer en liefdevoller dan die van Ari) en niets nieuws vertelt, raakt het verhaal de lezer direct. Vrijwel ongemerkt kom je al snel heel dicht bij Dante en Ari en voel je met de jongens mee. De vragen die zij over de wereld hebben, (‘En hoe kon het dat sommige jongens tranen hadden en andere niet?’) maakt de jongens kwetsbaar en levensecht. De gesprekken die ze samen hebben zijn aandoenlijk en zorgen voor sympathie: ze zijn jongens, maar zijn moeten volwassen worden in een wereld waarin ze kind willen blijven. Het verhaal over de vriendschap tussen Dante en Ari, met de daarbij horende sociale vraagstukken is niet vernieuwend en misschien ook niet zo interessant. De wijze waarop Alire Sáenz echter de eenzaamheid onder jongeren bespreekbaar maakt en de lezer de strijd van puber naar volwassenheid laat ervaren is knap gedaan. De gedachtegangen van de jongens – wanneer krijgen we de wereld in onze macht? – zijn herkenbaar: ‘Konden Dante en ik maar altijd in het jongensuniversum blijven, dacht ik. Wat moesten we in het mannenuniversum doen?’ Daarbij schuwt de auteur een vleugje humor hier en daar niet; het geeft nét het beetje extra aan het sterke verhaal. Bijzonder goed uitgevoerd zijn de typeringen van Ari en Dante. Beide heren hebben in hun karakter eigenschappen van hun voorvaderen Dante en Aristoteles meegekregen; Dante schrijft en schildert graag, Ari filosofeert over het leven en zijn toekomst. Hoewel de jongeren zo verschillend zijn, zijn ze ook hetzelfde; het symboliseert de verbondenheid. Schrijnend is dan ook dat ze zich niet kunnen vinden in de maatschappij. Langzaam maar zeker neemt Alire Sáenz de lezer mee naar de harde werkelijkheid van nu. Hij confronteert, emotioneert en verrast. Hoe kan het dat de jongens van wie we zijn gaan houden niet geaccepteerd kunnen worden? Hoe kunnen zíj nou niet normaal gevonden worden? Aristoteles & Dante ontdekken de geheimen van het universum blijkt het boek van de onbeschreven strijd van een puberende jongen

De Mexicaans-Amerikaanse schrijver Bejanmin Alire Sáenz is dol op lange en veelomvattende titels. Na Aristoteles & Dante ontdekken de geheimen van het universum ligt er nu De onverklaarbare logica van mijn leven. Sáenz schuwt het grote gebaar en de essentiële levensvragen niet, niet in de titels en evenmin in de inhoud van zijn romans. Ook in het evenwichtiger De onverklaarbare logica van mijn leven over belangrijke zaken in het leven van jong volwassenen, in het bijzonder de zoektocht naar de identiteit. Het draait om Sal die als adoptiekind opgroeit bij een homoseksuele Mexicaanse vader. Zijn moeder overleed toen hij drie was en droeg de zorg over aan haar beste vriend. Een betere vader is bijna ondenkbaar. Hij is begripvol, loopt over van liefde en ontpopt zich als een strenge opvoeder en beste vriend. En hij heeft ook nog eens groot hart voor de vrienden van Sal. Te mooi om waar te zijn en toch blijft hij geloofwaardig. Dat is knap. Sal ontdekt bij zichzelf ruwe kantjes die hij niet kan verklaren. Hij kent ineens momenten van agressie die hem laten twijfelen. Zou zijn onvoorspelbare gedrag genetisch kunnen zijn? Betekent dit dat hij op zoek moet naar zijn biologische vader? Uiteindelijk blijkt het allemaal onverklaarbaar logisch te zijn Het is bloemrijk maar geen overdreven proza in een wat lome verteltrant waar je van moet houden. Uiteindelijk is de spanningsboog vaardig uitgewerkt, tot het einde blijven er vragen open staan. Wie wie zich overgeeft aan het ritme en de cadans van Sáenz en meegaat in de uitvoerige verhaallijn kan niet anders dan de personages in het hart sluiten. De terminaal zieke oma van Sal, de nieuwe vriend van zijn vader, zijn hartsvriendin Sam en zeker Fito, een vriend uit een achterstandsmilieu die vastbesloten is iets van zijn leven te maken. Geen hoofdpersoon maar wel een karakter dat bijblijft. Een open en moderne young adult roman waarin andere gezinsvormen niet geproblematiseerd worden, ook niet verheerlijkt trouwens. Het is wat het is en ze hebben er mee te dealen. Maar ondanks alles alles houden ze van elkaar en dat is zo voelbaar en logisch dat je als vanzelf in de liefde gaat geloven. ‘Iemand zien. iemand echt zien. Dat is liefde’.