Vijf vrouwen met een borderline persoonlijkheidsstoornis en hun 'stuurvrouw' schrijven over hoe het is om met deze kwetsbaarheid door het leven te gaan, hoe hun strijd was en nog altijd is en wat zij willen meegeven aan hulpverleners om meer handelingsbekwaam te worden. Het vertellen van hun verhalen helpt de schrijfsters hun identiteit te ontwikkelen. Ik ontmoet als hulpverlener dagelijks jongeren met dezelfde problematiek. En zie mijn teamleden worstelen bij het begeleiden van deze jongeren. Maar ook privé ervaar ik (h)erkenning. Een schoonzus die ons, familie, telkens aantrekt en afstoot. Mijn onvermogen om haar onvoorwaardelijk te accepteren. Dit boek zet aan tot zelfreflectie. Wie ben ik als hulpverlener, als familielid, als mens? Ben ik bereid om die ander nabij te blijven, te zien wat er voor die ander op het spel staat, diens verhaal aan te horen en te accepteren? Om de moeizame weg samen te kunnen bewandelen, los van alle (voor)oordelen? Mijn eigen kwetsbaarheid te tonen, de onmacht, de irritaties, de moedeloosheid? Deze vrouwen laten mij zien dat ik hen evenzogoed nodig heb, om een goede hulpverlener te worden. Hun levenswijsheid vult mijn ontbrekende kennis aan, stelt in staat die ander verder op weg te helpen. Ik heb ze ontmoet, deze wijze vrouwen. Ze hebben mij ontroerd en gesterkt. Dit boek laat mij dit opnieuw beleven.

Hoe is het om iedere dag vol twijfels en zoekend op pad te moeten omdat echte zekerheden nauwelijks lijken te bestaan? En hoe is het om dan anderen aan te klampen waarbij je tegelijkertijd bang bent om door hen niet serieus genomen te worden? Of zoals een van de cliënten het verwoord 'een hoop van de puinhopen waarin we ons als cliënt vaak terugvinden ontstaat door gedrag dat anderen moeilijk begrijpen waarbij we een grote gevoeligheid - noem het speciale antennes - hebben voor wat er om ons heen gebeurt en we beschikken over een onvermogen om dat allemaal te hanteren'. Het boek vindt zijn oorsprong in een oproep van Het Steunpunt GGZ Utrecht die een werkgroep Samen Wijs Uit Borderline opstartte om trainingen voor hulpverleners te ontwikkelen en uit te voeren door mensen die zelf ervaring hebben met borderline. Het is een aangrijpend betoog geworden waarbij de auteurs laten zien hoe vanaf de start van de werkgroep de deelnemers hun eigen verhaal hebben leren vertellen, hoe contrasterend die verhalen ook waren. Dat maakt meteen al duidelijk dat er niet een gebruiksaanwijzing voor deze problematiek is maar wel een gemeenschappelijke gevoeligheid: de angst voor afwijzing. Gelukkig in dit boek geen nadruk van een opsomming van het bekende rijtje van kenmerken die aan mensen met borderline-problematiek vanuit de DSM worden toegeschreven, maar verhalen hoe het was als kind ('ik was altijd al anders- een buitenbeentje', 'door reactie van anderen ging ik denken dat ik een mongool was'). De meesten die terugkijken op hun kindertijd, benoemen een groot aantal aanwijzingen waaruit blijkt dat er al iets aan de hand was. (...) De deelnemers aan de werkgroep hebben zichzelf niet gespaard maar laten ook zien hoe de hulpverlening niet aansloot bij wat ze indertijd aan hulp nodig hadden. Dat hulp wel degelijk schadelijk is wanneer deze niet aansluit bij de cliënt of deze niet erkent in de beleving van de problemen, wordt pijnlijk zichtbaar op momenten waarop men zich niet aan de regels van de afdeling hield, te veel prikkels kreeg en in het ergste geval totaal niet serieus genomen werd. Het leidde steevast tot escalaties of verergering van de klachten, snijden of suïcidepogingen waarbij de clienten nu beschrijven hoe de hulpverleners dat hadden kunnen voorkomen.(...) De deelnemers aan de werkgroep beschrijven vervolgens dat ze op zoek zijn gegaan naar een parallel universum: een wereld waarbinnen ze als een redelijk wezen met gevoelens, motieven en behoeften worden gezien. Daarbij gaat het om begrippen als iemand vinden die jou de moeite waard vindt, een manier van uiten, soms kan ik gewoon niet anders, vertrouwen en 'De' realiteit en 'Mijn' realiteit. In hun persoonlijke verhalen gaan ze in op wat deze begrippen voor hen betekenen en hoe hen dat in de hulpverlening helpt. Hulpverlening die volgens de ervaringsdeskundigen werkt en gelukkig de laatste jaren in opkomst is, zijn: Repareting , Radicale Acceptatie, Dialectische Gedragstherapie (Lineham e.a.), Schematherapie en werken met signaleringsplannen. Gedrag komt ergens vandaan en verhalen of ervaringen uit het verleden bieden duidelijke aanwijzingen voor het huidige destructieve of niet werkzame gedrag. Wanneer mensen daar zelf zicht op krijgen en verbanden kunnen leggen tussen hetgeen er is gebeurt en hoe dat het huidige gedrag beïnvloedt, biedt dat perspectief (vanuit (h)erkenning) op veranderen of leren leven met het gedrag. Verhalen van persoonlijke ervaringen laten zien waarom en hoe dit werkt. (...) Het boek is een belangrijke wegwijzer in hulpverlening voor mensen met persoonlijkheidsproblematiek, de werkgroep heeft een prachtig document geschreven en alleen voor hulpverleners geschikt die de volgende stelling durven te omarmen: als ik mezelf als hulpverlener beter wil leren kennen, moet ik in opleiding bij iemand die borderline-problematiek heeft.

Er zijn veel misverstanden over mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS). Dit boek beoogt beter inzicht te geven in de aard en achtergronden ervan, en biedt daarop gebaseerde zinvolle handvatten voor een goed begrip en passender omgang. Het boek is geschreven door een werkgroep van vrouwen die zelf een BPS hebben en de moeilijkheden, schade en schande door de misverstanden zelf aan den lijve hebben ervaren. Zij hopen met dit boek vele andere betrokkenen met hun kennis en inzichten van dienst te zijn. Een boek dat lotgenoten helpt zichzelf beter te begrijpen en dat hulpverleners veel belangrijke ervaringsdeskundige inside-information biedt, naast met praktijk- en ervaringsvoorbeelden geïllustreerde en onderbouwde inzichten.

Het Steunpunt GGZ Utrecht zocht in 2004 naar (ex-)cliënten met borderline, die wilden meewerken aan het ontwikkelen en uitvoeren van een training voor hulpverleners. Daaruit ontstond de werkgroep 'Samen Wijs uit Borderline', die ondertussen zo'n 40 trainingen heeft verzorgd. Met dit boek willen ze nog meer hulpverleners bereiken en stem geven aan wat veel borderliners nog niet kunnen verwoorden. In dit boek verhalen vijf vrouwen uit die werkgroep over hun weg naar en binnen de hulpverlening. En die loopt duidelijk niet over rozen. 'Het begin van de pubertijd blijkt voor ons allemaal een kwetsbare leeftijdsfase te zijn geweest, met veel innerlijke strijd. Met onze sterke antennes voelen we meer dan anderen, we delen de ervaring dat onze gevoelens werden ontkend of gebagatelliseerd. Die ontkenning maakt dat je je gevoelens voor jezelf gaat houden en ze steeds minder onderzoekt, waardoor ze nog meer een eigen leven gaan leiden.' De diagnose borderline riep meer vragen op dan antwoorden. 'Als je jezelf er al in herkent, wil je meestal niet net zo zijn als zij.' De diagnose roept negatieve beelden op en leidt tot stigmatisering en zelfstigmatisering. 'Na de eerste schok van de diagnose en de tweede schok van het stigma volgt nog de derde: goede hulp is ver te zoeken.' Toch hebben alle vrouwen van de werkgroep uiteindelijk na heel wat omzwervingen hulp weten te vinden. Naast het onbegrip en de ellende die ze allemaal in de hulpverlening hebben meegemaakt, worden ook drie soorten behandeling beschreven waarbij ze positieve ervaringen hebben gehad: reparenting , dialectische gedragstherapie en schemagerichte therapie. Belangrijk hierbij is ook dat er iemand is die het verschil maakt: 'iemand die het werkelijk iets kan schelen, die je ellende ter harte neemt'. Deze drie benaderingen delen erkenning en acceptatie als uitgangspunt. Een ander belangrijk helpend bestanddeel van de behandeling bleek het signaleringsplan. Je stelt het samen met je behandelaar op, of beter gezegd: je ontwikkelt het samen. Uiteindelijk blijkt een leven met borderline niet gemakkelijk. Werk en relaties blijven dikwijls een probleem. Het is leren leven met verlies. 'Dat verlies onder ogen zien en er om mogen rouwen heeft ons geholpen om er uiteindelijk mee te leren omgaan. (...) Het helpt als anderen ons verdriet en onze machteloosheid daarover niet uit de weg gaan, maar erkennen en willen delen in plaats van oplossen.' Een ontroerend en verhelderend boek.