Aan het cellofaantje dat om de krant zat was meestal niets te zien. Een ogenschijnlijk ongeopend poststuk uit Nederland met daarin nieuws van een week oud of ouder: de papieren versie van NRC Handelsblad geadresseerd aan mij, correspondent in de islamitische republiek Iran. Maar binnenin -meestal op de kunstpagina's - bleek dat Iraanse ambtenaren de krant hadden doorgespit. Op een foto van een ballerina trof ik dan een keurig geknipte blauwe sticker. Op de strandfoto van die ene warme dag waren de bikini's afgeplakt. Vervolgens vouwden ze de krant weer dicht en stopten hem terug in het cellofaan en lieten hem zo - met vertraging - bij mij bezorgen. Later kwam ik erachter dat ook de advertenties in Newsweek en The National Geographic (te koop in de kiosk om de hoek) werden afgeplakt, om te voorkomen dat de Iraniërs en ik kennis zouden nemen van de seksueel geladen advertenties van het verderfelijke Westen. De gedachte achter de censuur is simpel. De Iraanse staatsislam schrijft voor dat de burger tegen zichzelf in bescherming genomen dient te worden. Het individu is gevoelig voor corruptie, menen de geestelijk leiders, dus moet de staat als een strenge vader controle hebben over de afstandsbediening, de websites en de kleding- en drankkeuze van zijn kudde. De perfecte islamitische maatschappij is maakbaar, vinden de mannen die hier de baas zijn. Niet helemaal toevallig zijn ze vaak opgeleid als ingenieur of theoloog. Die maakbaarheid begint vooral met verbieden. Eens in de zoveel tijd klimmen politieagenten op daken om illegale satellietschotels naar beneden te gooien. Ieder jaar komt mijn knappe Iraanse schoonzusje wel weer eens boos thuis als de zedenagenten haar hebben gearresteerd omdat haar verplichte mantel te kort was. Ik stuur dit stukje via speciale software omdat Gmail - net als miljoenen andere websites - geblokkeerd is: een officiële vergeldingsmaatregel van de Iraanse staat tegen Google omdat deze de recente film tegen de profeet Mohammed, Onschuld van moslims, zou hebben verspreid. Big brother is watching you, zelfs als je de NRC leest, was de boodschap van de Iraanse knip- en plakambtenaren. Hoewel ik hen ondanks diverse pogingen nooit te spreken heb gekregen, heb ik gehoord dat het voornamelijk religieuze studenten waren die samen in een grote hal alle post doorwerkten. Iemand vertelde me dat ze het werk niet langer dan drie maanden mochten doen omdat ze anders zelf "gecorrumpeerd" raakten. Maar het kunstmatige isolement is hard ingehaald door de realiteit van de 21ste eeuw. Op mijn illegale satellietontvanger kan ik tientallen kanalen vinden met vrouwen die een stuk bloter zijn dan de afgeplakte vijftiger in Zandvoort, zittend in het zand voor een Campinawindvanger. En de maillot van de ballerina steekt schril af tegen de leggings die veel Iraanse meisjes in de stad tegenwoordig gewoon dragen, zedenpolitie of niet. De gekunstelde censuur is nu zelf opvallend geworden en het mikpunt van spot. Toen vorige week de Iraanse minister van IT verkondigde dat "het volk" had gevraagd om het blokkeren van Gmail, waren de grappen niet van de lucht: wie was dat "volk" dan wel, wilden veel mensen weten. De grote hal waar het stickerwerk werd gedaan, moet opgedoekt zijn, want sinds twee jaar ontvang ik geen beplakte kranten meer. Toen fotograaf Jan-Dirk van der Burg, bekend van zijn project 'Olifantenpaadjes', bij mij op bezoek was, heeft hij mijn hele stapel oude kranten doorgewerkt. "Geweldig!" bleef hij maar roepen, als hij weer nieuw plakwerk vond. Zijn tentoonstelling en speciale krant The Censorship Daily, met daarin zijn selectie van de mooist beplakte NRC's, is vrijdag in het Popup Pressmuseum aan het Museumplein in Amsterdam gepresenteerd. Daar is het requiem van de Iraanse plak- en knipcensuur te aanschouwen: het bewijs dat de samenleving niet maakbaar is, hoe hard de Iraanse leiders dat ook proberen.