7De opmars van Disaster StudiesNieuwe perspectieven in het rampenonderzoekLotte JensenLOKAAL EN NATIONAAL25 De opkomst van de ‘nationale ramp’Een begripsgeschiedenisRuben Ros47 Bovenregionale solidariteit bij stads- en dorpsrampen in de achttiende-eeuwse Republiek der Verenigde NederlandenHet noodhulpbeleid van de hogere overhedenErica Boersma67 Huiselijke reliekenDe Leidse buskruitramp (1807) in openbare en particuliere collectiesArti Ponsen94Ten voordeele van... Liefdadigheidsuitgaven in de negentiende eeuwMarita MathijsenCULTURELE BEELDVORMING: DE ROL VAN MEDIA119 OnweerEen ramp, een straf of een subliem schouwspel?Jan Wim Buisman130Zingen over branden, scheepsrampen en grote buitenlandse catastrofes, 1755-1918 Lokale, nationale en internationale saamhorigheidLotte Jensen154Vorst in het vizier Nationalisme en de verbeelding van de Oranjes na rampen in de negentiende eeuwFons Meijer181Empathie of sensatiezucht? De scheepsramp van de ‘Berlin’ in 1907 en de nasleep ervanRon BrandVER WEG EN TOCH DICHTBIJ: RAMPEN OP ZEE / OVERZEE197Bezet door het ijs De literaire verwerking van onfortuinlijke reizen ter walvisvangst in het rampjaar 1777/1778Hans Beelen218De koloniale ruimte herbezien: de politiek-culturele beleving van Indonesische natuurrampen in de 19e en vroege 20e eeuw oplossenAlicia Schrikker en Sander Tetteroo242‘Behoed ons arme volk voor de vulkaan-poëten’De literaire verwerking van de Krakatau-ramp van 1883 in Nederland en Indonesië’Judith Bosnak en Rick HoningsOver de invloed van deze catastrofes op geloof, solidariteit en liefdadigheid, en identiteitsvorming. Aandacht voor de culturele representatie van rampen in literatuur, schilderijen en gedenkboeken.Het historische onderzoek naar rampen en rampverwerking heeft de laatste jaren een hoge vlucht genomen. Door de dreiging van klimaatrampen en pandemieën groeit het besef dat rampen een grote en vaak blijvende invloed hebben op de ontwikkeling van lokale en nationale gemeenschappen.

In de periode 1750-1940 deden zich ook tal van rampen voor die de Nederlandse samenleving raakten. Denk bijvoorbeeld aan de Leidse buskruitramp van 1807, de verschillende cholera-uitbraken en de grootschalige overstromingen in het rivierengebied. Ook in de koloniën waren rampen als vulkaanuitbarstingen en watersnoden terugkerende fenomenen. En dan waren er nog grote internationale rampen zoals de aardbeving in Lissabon van 1755, de ondergang van de Titanic in 1912 en de Spaanse Griep in 1918.
'Crisis en catastrofe: de Nederlandse omgang met rampen in de lange negentiende eeuw' gaat in op de invloed van deze catastrofes op het geloof in God, solidariteit en liefdadigheid, en lokale en nationale identiteitsvorming. Ook is er aandacht voor de culturele representatie van rampen in literatuur, schilderijen en gedenkboeken.Lotte Jensen is hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze publiceerde onder meer Verzet tegen Napoleon (2013), Vieren van vrede: het ontstaan van de Nederlandse identiteit 1648-1815 (2016), Wij tegen het water (2018) en als co-auteur Romantici en revolutionairen: literatuur en schrijverschap in Nederland in 18de en 19de eeuw. Momenteel leidt ze een onderzoeksproject over de verwerking van rampen in Nederland door de eeuwen heen.