De geschiedenis van de wiskunde van 1300 tot 1900 wordt toegelicht aan de hand van biografieën van beroemde wiskundigen en hun ontdekkingen, in min of meer chronologische volgorde.De theorieën worden aan lezers met enige scholing in wiskunde duidelijk gemaakt met behulp van uitgewerkte voorbeelden.OVER DE AUTEURJohan Derks (1940), jongste van een gezin uit de Utrechtse middenklasse, blonk al vroeg uit in de wiskunde en volgde de studie theoretische natuurkunde aan de Universiteit van Utrecht. Vanuit missionaire bewogenheid en de drang om de wereld te verkennen vertrok hij als 25-jarige naar Oeganda om daar les te geven in de wiskunde.Na twee jaar teruggekeerd in Nederland gaf hij de stoot tot de oprichting van de Wereldwinkels. Als leraar aan een Nederlandse school hield hij het niet lang uit en hij vertrok opnieuw naar het zwarte werelddeel, nu naar franstalig Kameroen.Onzeker over zijn beroepskeuze studeerde Derks tussen 1973 en 1988 in deeltijd sociologie in Utrecht en Tilburg. In die laatste stad was hij een van de voortrekkers van de vredesbeweging. Ondertussen gaf hij korte periodes op meerdere middelbare en hogescholen les in wiskunde en mechanica.Zijn langste werkgever in het onderwijs was het Mondriaanlyceum, tegenwoordig scholengemeenschap Esprit, in Amsterdam.In die tijd begon hij zich te interesseren voor de geschiedenis van de wiskunde en gaf in eigen beheer het boekje Van Euclides tot 'al-gabr' uit, over de periode tot 1300. Van 1997 tot 2008 studeerde en schreef hij verder aan de periode vanaf 1300.Leraar Derks verzet zich fel tegen de tendens om voor eigen gewin alles maar meteen in het Engels te publiceren. Volgens zijn overtuiging schept dit een kenniskloof in de nationale samenleving. Vandaar dat hij medewerker is van de stichting 'Taalverdediging'.Sinds 1995 is hij ook zeer actief in de beweging voor de internationale taal Esperanto. Waar het dominante Engels een symptoom is van materialisme, staat het Esperanto voor gelijkwaardigheid en vriendschap. Derks is in 2005 getrouwd met de uit Servië afkomstige Svetlana Milanović, een Esperanto-huwelijk. Sinds 2012 woont het echtpaar in Belgrado."Cursus door zes eeuwen wiskunde" schetst de ontwikkeling van de wiskunde tussen 1300 en 1900 aan de hand van ontdekkingen van de hoofdrolspelers: Leonardo van Pisa, Viète, Descartes, Fermat, Pascal, Huygens, Newton, Leibniz, de Bernoulli's, Euler, Lagrange, Fourier, Cauchy, Bessel, Gauss, Riemann enz. De schrijver illustreert de betekenis van de nieuwe wiskundige methoden zoals grafieken, differentiaalrekening, reeksontwikkeling, trigonometrie, het complexe vlak en gebruik van matrices door toepassingen te geven op een niveau, dat een op propedeutisch niveau wiskundig geschoolde lezer aan kan. Neem de slinger van Huygens als toepassing van de cycloïde of de pogingen van Newton, Euler en Lagrange om de ideale vorm van de boeg van een schip te bepalen. Maar ook moeilijk toegankelijke theorieën worden, waar mogelijk, uitgerkt aan de hand van voorbeelden: groepen, variatierekening, Besselfuncties, elliptische functies van Abel, enz. Derks slaagt erin zelfs zware kost als het theorema egregium van Gauss, Riemann-oppervlakken en geheeltallige oplossingen van kwadratische vergelijkingen helder uit te leggen.Daarbij ontbreekt het niet aan korte schetsen van de politieke situatie in Europa en van belangrijke ontwikkelingen zoals de opkomst van wetenschappelijke academies. Dit boek, dat niet pretendeert een echte 'geschiedenis van de wiskunde' te zijn – zo ontbreken bronvermeldingen en worden theorieën uitgelegd uitsluitend in moderne notatie – is interessante lectuur voor wiskundig geïnteresseerde lezers: leraren wiskunde, ingenieurs, studenten en andere beoefenaars van exacte wetenschappen. Het is ook een prima naslagwerk. Het boek telt 580 bladzijden, bevat 566 noten, 130 figuren en een register met 661 regels. Aan het begin van ieder hoofdstuk, 25 in totaal, worden de daarin ter sprake komende wiskundigen genoemd.Van de verraste lezers mocht de schrijver onder andere de volgende reacties ontvangen:P.J.H. Heebels: Ik gebruik het boek als naslagwerk wanneer ik een concept over wiskunde of een wiskundige wil opfrissen. Juist de modernisering van de taal en notatie is een enorme positieve drijfveer om steeds weer het boek te raadplegen.R. Broeils: Voor mij, als student op leeftijd (47), is uw 'cursus' een stimulans...want ik moet veel weer opfrissen. "Getal en Ruimte" is daarbij een noodzaak....maar boeken zoals deze zijn de krenten in de pap.G.P. Kroon: Dit is precies het boek dat ik al 30 jaar zoek, om te lezen, om te hebben. Het boek dat ik eigenlijk wel zelf had willen schrijven.... Het heeft precies de volledigheid en detaillering die ik bij zo'n boek over de geschiedenis van de wiskunde graag wil zien.