Een leraar basisonderwijs staat voortdurend in interactie met zijn leerlingen.

Hij voert gesprekken met kinderen, hij vertelt verhalen, leest voor, geeft mondelinge opdrachten en instructies, vaak met een schrifte-lijke ondersteuning. Hij beoordeelt ook teksten, herschrijft ze soms zelfs om ze toegankelijk te maken voor zijn leerlingen. Hij formuleert schriftelijke vragen en opdrachten en schrijft commentaren en evaluaties bij het werk van kinderen.
Een moderne leraar basisonderwijs communiceert ook veel met volwassenen in en rond de school. Hij voert gesprekken met ouders, collega's en externen, kan een presentatie houden op een ouderavond of op een studiedag voor collega's. Hij moet artikelen, rapporten, notulen kunnen schrijven en zal ook regelmatig teksten die over de school of zijn beroep gaan, moeten lezen.
De snelle ontwikkelingen in het beroep vereisen dat een leraar basisonderwijs zich op het gebied van de taalvaardigheid voortdurend ontwikkelt en professionaliseert.
Studenten die leraar basisonderwijs willen worden, moeten kennis en vaardigheden ontwikkelen om de taalontwikkeling van leerlingen te begeleiden. Ze worden daarvoor geschoold in taaldidactiek. Daarnaast vergroten studenten in hun opleiding hun eigen taalvaardigheid, tot op het niveau dat voor het beroep vereist is. De leraar taalvaardig is bedoeld als opleidingsboek voor pabostudenten die zich dit voor het beroep vereiste niveau van eigen taalvaardigheid eigen willen maken.
In De leraar taalvaardig worden dertien taalvaardigheidsdoelen onderscheiden, verdeeld over drie domeinen: de leraar in interactie met zijn leerlingen, de leraar in interactie met volwassenen en de leraar als lerende. Voor elk taaldoel worden informatie en praktische opdrachten gegeven die studenten kunnen gebruiken om hun eigen kennis en vaardigheden verder te ontwikkelen. Daarbij kan gebruik gemaakt worden van het boek, maar ook van filmfragmenten, uitwerkingen en voorbeelden die op internet beschikbaar zijn. Bovendien worden studenten in de gelegenheid gesteld hun ontwikkelingen in een portfolio bij te houden.