Als zware criminelen het nieuws halen, is dat meestal op de momenten dat een delict net is gepleegd of als een veroordeling heeft plaatsgevonden. We lezen hierover in de krant, op internet of zien het op het televisienieuws. De dader is teruggebracht tot zijn initialen en het delict dat hij heeft gepleegd. Toch heeft ook iedere crimineel een verleden, een verleden waarin hij nog geen crimineel was, gewoon eens mens als iedereen, met een vader en moeder, familie, vrienden, een partner. Iedere dader is ooit een kind geweest met een meer of minder rooskleurig toekomstperspectief. De grote vraag is hoe het zo heeft kunnen ontsporen, waarom mensen verkeerde keuzes hebben gemaakt die uiteindelijk voor de maatschappij en voor henzelf zulke grote gevolgen hebben gehad. Deze vraag wordt bestudeerd door psychologen, sociologen, neurowetenschappers en criminologen. Dit wetenschappelijke debat over ‘nature en nurture’ naar de vraag of we iets kunnen doen aan de criminele aandrang waartegen sommige mensen blijkbaar geen weerstand kunnen bieden, is nog lang niet beslecht. Als dat al ooit gebeurt. In dit boek spreken geen derden over daders, de daders spreken namelijk zelf. Cora Frowijn en Nathalie Vet, beiden werkzaam als groepsleidsters in een Zeer Beperkt Beveiligde Inrichting in Rotterdam, hebben dertig criminelen naar hun leven gevraagd. Hoe verschillend hun verhalen ook zijn, telkens maken we kennis met de man achter de crimineel. De kracht van alle levensverhalen zit in het ontbreken van morele oordelen; we horen mensen die vanuit hun eigen beleving hun verhaal doen, in hun eigen woorden. Opvallend is dat clichés meteen ontkracht worden; de meeste geïnterviewden omschrijven hun jeugd als ‘perfect’, ‘onbezorgd’, ‘warm en gezellig’. Tegelijk valt op hoe vaak het al mis ging in de adolescentie of hoe duistere voortekenen toen al zichtbaar waren. Sommige levensverhalen zijn zo bizar, dat ze in een film als ongeloofwaardig bestempeld zouden worden. De waarde van dit boek ligt in het inzicht, dat achter soms onmenselijke daden gewone mensen zichtbaar worden. Met wensen en verlangens, verliefdheden, behoefte aan steun en zekerheid. Soms sympathiek, soms niet. Nu de verhalen echt de beleving van de criminelen weergeven, is het aan de lezer om te duiden, om mee te gaan met de redeneringen of niet. Misschien zelfs om zichzelf een vraag te stellen: had mijn verhaal in dit boek kunnen staan als mijn leven op bepaalde momenten net een andere wending had genomen? Marco Zevenhuizen Jurist en bestuurslid van Uitgeverij De Brouwerij

Annotatie: Interviews met zware criminelen, die vertellen hoe hun leven is verlopen en hoe ze met de misdaad in aanraking zijn gekomen. NBD|Biblion Recensie: De schrijfsters interviewden dertig zware criminelen om meer te weten te komen over hun achtergronden en hun motieven bij het plegen van hun misdaden. Het betreft drugsdealers, moordenaars en andere criminelen die tegen het einde van hun straftijd zitten. Soms kan de misdaadcarrière inderdaad toegeschreven worden aan een slechte jeugd met mishandeling, verwaarlozing en misbruik, maar vaker blijkt dat niet het geval te zijn en worden de schreden op het pad van de misdaad gezet vanwege schulden, verslaving of dromen vol dollartekens. Soms interessant om te lezen, soms verbijsterend of ontroerend, ook al omdat de stijl van de vertellers is behouden, wat betekent dat het ene hoofdstuk veel tamelijk krom Nederlands bevat en het andere in een redelijk ontwikkelde stijl geschreven is. Een lijst met bajestermen is bijgevoegd voor beter begrip, alsmede een lijst met afkortingen en begrippen uit de penitentiaire wereld. (door: G.P. Schuring)

Cora Frowijn en Nathalie Vet, beiden groepsleidsters in een Zeer Beperkt Beveiligde Inrichting, hebben dertig veroordeelde gevangenen geïnterviewd over hun jeugd, achtergrond en criminele loopbaan. Dertig mannen doen hun verhaal, van kruimeldieven tot hasjbaronnen, van onschuldig veroordeelden tot moordenaars. De keuze is goed gemaakt: door de uiteenlopende achtergronden proberen de schrijfsters een zo representatief mogelijk beeld te geven van de opbouw van de gevangenispopulatie. Van een gebroken gezin de drugshandel in, lijfwacht worden door een op het oog onschuldige daad te verrichten, bolletjes slikken om uit de schulden te geraken: het passeert allemaal de revue en laat zien dat men vaak via een glijdende schaal in de criminaliteit belandt. Het boek is zo ingedeeld dat aan iedere gedetineerde een eigen hoofdstuk gewijd is. De titels zijn steeds treffend gekozen en geven een korte typering van de crimineel in kwestie. Wat opvalt in de gesprekken is dat veel criminelen over een redelijk zelfinzicht beschikken. De meesten proberen althans geen rooskleurig beeld te schetsen. In enkele gevallen heb je echter wel het idee dat iemand de waarheid verbloemt; maar dit is zo opgeschreven dat het er duidelijk uit naar voren komt, wat het juist weer sterk maakt. Wel hadden we het aardig gevonden als er ook enkele vrouwelijke gedetineerden waren opgenomen in het boek: dat ontbreekt nu toch een beetje. Het zou interessant geweest zijn om hun verhalen te vergelijken met die van hun mannelijke ervaringsgenoten. Los hiervan is het een goed geschreven boek met rake, menselijke verhalen. Beslist een aanrader in het crime-genre.