

In De stilte die volgt op het woord, na Noirette (2003) Gouts tweede boek bij In de Knipscheer, laat de auteur zich leiden door de zintuiglijke speldenprikjes van alledag. Maar hij brengt een schifting aan. Een beeld, een droom, een kleur of een geluid dat een mens aanvankelijk niet kan thuisbrengen, weet Gout om te zetten in literaire miniatuurtjes van het fijnere soort. Hij doet dat door zijn personages in situaties te plaatsen waarin ze uiterst vatbaar zijn voor deze dagelijkse onbestemde indrukken. Situaties waarin een mens plots opgeschrikt wordt uit wat hem vertrouwd is, en op dát moment de wereld even anders waarneemt.
Nina Roos heeft de bundel van bijzondere tekeningen voorzien; geen illustraties in strikte zin, maar eigen interpretaties van de sferen die Cor Gouts verhalen oproepen.
Beeld en geluid komen in De stilte die volgt op het woord letterlijk samen. Evenals in Noirette maakt een cd een onverbrekelijk deel uit van het boek. Op de cd van het duo Gergelijzer (geluidskunstenaar Robert Kroos en Cor Gout), draagt Cor Gout enkele verhalen uit de bundel en enkele nog niet gepubliceerde schetsen voor tegen een achtergrond van Robert Kroos' samplecomposities.
Over Noirette:
«Fascinerend en van hoge kwaliteit.» NBD/Biblion
«Kunstzinnige cross-overs waarin het proza van zijn verhalen bijna poëzie wordt. De diepste indruk maakt de bundel wanneer hij balanceert op de rand van realisme en groteske. Dat gebeurt in het beklemmende verhaal Weder heeft gebeld, met de bijbehorende schets Weders dode lichaam volgens Bacon die alleen op de cd staat. En het gebeurt opnieuw in het Scheveningse verhaal Vrolijk en Dood, dat wellicht een uitdaging aan Herman Heijermans meedogenloze realisme wil zijn.» De Groene Amsterdammer
Nina Roos heeft de bundel van bijzondere tekeningen voorzien; geen illustraties in strikte zin, maar eigen interpretaties van de sferen die Cor Gouts verhalen oproepen.
Beeld en geluid komen in De stilte die volgt op het woord letterlijk samen. Evenals in Noirette maakt een cd een onverbrekelijk deel uit van het boek. Op de cd van het duo Gergelijzer (geluidskunstenaar Robert Kroos en Cor Gout), draagt Cor Gout enkele verhalen uit de bundel en enkele nog niet gepubliceerde schetsen voor tegen een achtergrond van Robert Kroos' samplecomposities.
Over Noirette:
«Fascinerend en van hoge kwaliteit.» NBD/Biblion
«Kunstzinnige cross-overs waarin het proza van zijn verhalen bijna poëzie wordt. De diepste indruk maakt de bundel wanneer hij balanceert op de rand van realisme en groteske. Dat gebeurt in het beklemmende verhaal Weder heeft gebeld, met de bijbehorende schets Weders dode lichaam volgens Bacon die alleen op de cd staat. En het gebeurt opnieuw in het Scheveningse verhaal Vrolijk en Dood, dat wellicht een uitdaging aan Herman Heijermans meedogenloze realisme wil zijn.» De Groene Amsterdammer
Recensies
Cor Gout heeft weer een geweldige verhalenbundel geschreven: De stilte die volgt op het woord. Net als in zijn eerste bundel Noirette (zie Gonzo 60) is dit boek een werveling van droombeelden en herinneringen aan een wereld die tot het verleden behoort en waarin de kindertijd, het ouder worden en de dood overheersen. Stel je een statige villa uit het einde van de negentiende eeuw voor, in de nabijheid van een groot, bekoorlijk park. Een villa die de tand des tijds doorstaan heeft en waarin, doorheen de ruime, met antiek gemeubileerde kamers, de geesten van afgestorven voorvaderen rondwaren. Als een schim zit de schrijver aan zijn rommelige tafel en haalt hij nostalgisch herinneringen op aan een voor immer voorbije kindertijd. De verrukking voor een kerstgeschenk, het kleine verdrietje bij het verlies van enkele knikkers, de huivering voor een lege, zonovergoten plek in het midden van een duister bos, een kikker in een verwilderd grasperk, de stem van een oom die een sprookje voorleest... het zijn even zovele herinneringen die de magie van de kindertijd oproepen en ons vervullen met een diepe melancholie. De moeder die verhaalt over de oorlogstijd, Russische balalaikaspelers in het Scala van Den Haag, de herinnering aan een vroegere medestudent die aan de drank geraakt is, aan een levenslustig tienermeisje dat dezelfde weg opgegaan is, aan een psychiaterszoon die schilder wilde worden, aan een fotograaf die fout was in de oorlog, aan de grootvader die tussen de twee wereldoorlogen aan het hof van Wilhelmina diende... het zijn stuk voor stuk kleine miniaturen die, waren het schilderijen, ingelijst mochten worden. Als een droom in een droom, stapt de schrijver van de ene vertelling in de andere, die er achter verborgen lag. Zoals in het verhaal De klepel, dat de geest van Kafka oproept. Als de schrijver tijdens een Beckettfestival, geschminkt en gekleed als Dr. Caligaris somnambulist, tijdens een leeg moment terecht komt in een donker rommelhok in de kelders van een jeugdcentrum, ontwaart hij er een piepklein meisje, niet groter dan een pink, dat hem vertelt van de tijd in een meisjesinternaat in de jaren zestig. In een ander verhaal droomt de schrijver dat Mies Bouwman, tv-diva van weleer, op zijn schoot komt zitten, en de woorden die dan uit zijn mond vliegen rukken het azuur van de hemel los - als in een verbale hallucinatie. Ook in deze bundel vloeien werkelijkheid en fantasie in elkaar over, en weet de schrijver een heel eigen universum op te roepen waarin de ruimte en de tijd buitengewone eigenschappen toegemeten krijgen. Maar het is bovenal een poëtisch universum waarvan we, met de woorden van Raoul Vaneigem, kunnen zeggen: De poëzie weerklinkt zodra de stemmen verstommen.
Johny Lenaerts — Gonzo #89 november-december — 7 november 2008
'De stilte die volgt op het woord' heet zijn jongste verhalenbundel. Het is een multidisciplinair boek, met tekeningen van Nina Roos, tekst van Gout zelf en een cd waarop hij enkele stukken voordraagt begeleid door muziek, gecombineerd met animatie, gemaakt door Gout en samplekunstenaar Robert Kroos (samen Gergelijzer). De titel van de bundel komt uit een verhaal dat vertelt over een Haagse fotograaf die in 1988 nog het nieuws haalde. In dat jaar werd op de vliering van een school een grote reeks portretfotos gevonden, die genomen waren tijdens de bezettingstijd. De fotograaf, Willem Streefkerk, stond bekend om zijn bijzondere portretten. De expressie toont zich in de stilte na het woord, schreef iemand. Gout schrijft over Streefkerk via een aantal persoonlijke herinneringen. Die kleine voorvallen verbinden hem met het onderwerp. Een korte jeugdliefde, een kikkertje, de herinnering aan de Albert Heijnwinkels toen deze nog geen zelfbedieningzaken waren, de ondergang van een studievriend. Het is de manier waarop Gout werkt, onnadrukkelijk en schijnbaar heel losjes, en heel dichtbij.
Jan-Hendrik Bakker — AD | Haagsche Courant — 26 augustus 2008
Cor Gout (1951), neerlandicus, tekstschrijver, essayist, musicus en radioprogrammamaker, vertelt in deze tweede verhalenbundel 25 korte fijnzinnige, vooral autobiografisch verhalen, voornamelijk in Den Haag gesitueerd. Ze blinken uit in mooi toegankelijk taalgebruik en een sterke beschrijvende kracht. Nina Roos heeft het boek van een twintigtal in zwart-wit uitgevoerde abstracte illustraties voorzien, niet in directe relatie tot de verhalen staand, maar wel in de sfeer daarvan. Bij dit boek wordt een cd geleverd van Cor Gout samen met geluidskunstenaar Robert Kroos als het duo Gergelijzer. Daarop worden door Gout vijftien deels uit de bundel en deels ongepubliceerde verhalen en schetsen voorgedragen, ingebed in eigentijdse muzieksamples van Kroos. Het mooi en verzorgd uitgegeven geïllustreerde boek en de cd vormen een bijzondere multimediale eenheid van hoog literair en muzikaal niveau, die door Gouts mooie taalgebruik zeer goed leesbaar en toegankelijk is. - Mr. J.J. Groen
NBD/Biblion — 25 augustus 2008
Met De stilte die volgt op het woord heeft Cor Gout een boek aan de Nederlandse literatuur toegevoegd zoals we dat nog slechts zeer zelden tegenkomen. En dat begint al bij de vormgeving, die werkelijk voorbeeldig is. De bijzondere tekeningen van Nina Roos sluiten naadloos aan bij de sfeervolle verhalen van Cor Gout en dat geldt ook voor de bij het boek behorende soundtrack van Gergelijzer (geluidskunstenaar Robert Kroos en Cor Gout). Juist dat samengaan van verhaal, beeld en geluid doet denken aan avant-garde kunst. Het grappige is echter dat Gout avant-gardistisch overkomt zonder dat het ten koste van begrijpelijkheid of leesbaarheid gaat. Integendeel, ieder verhaal staat op zich, is ontroerend, verbazingwekkend of origineel. Door in te zoomen op het onderwerp weet Gout het gewone bijzonder te maken. Ieder woord lijkt door hem met zorg uitgekozen te zijn, behoedzaam in het verhaal geplaatst en vervolgens opgepoetst totdat het geheel als een soepele machine gaat lopen. En het zijn niet alleen de woorden die hij kiest maar ook de vorm. Zo krijgen de herinneringen van zijn moeder aan het leven van zijn ouders in dienst van Albert Heijn een intieme toon door de vorm van een interview. Heel anders klinken de miniatuurtjes in het boek, observaties van kleine momenten van geluk zoals in het verhaal De wondervos waarin Cor Gout in het Scheveningse bos een vos tegen het lijf loopt. En wat te denken van een erotische fantasie met het televisie-icoon Mies Bouwman? Bijna alles blijkt mogelijk in zijn verhalen door de permanente controle die Gout over zijn pen heeft. Hij hoeft maar ergens binnen te lopen en de verhalen komen op hem af. Dat kan gebeuren tijdens een Beckett-festival dat hij presenteert en waarop hij gekleed als Dr. Caligaris somnambulist een rekwisietenkamer binnenloopt, maar ook tijdens het maken van een pasfoto in het Haagse Statenkwartier. Het bezoek aan de fotograaf Streefkerk is de aanleiding geweest tot wellicht het mooiste verhaal in dit boek en gaf er ook de titel aan. De stilte die volgt op het woord is zo vernuftig geschreven dat het je haast ontgaat. Het opent met een droom die de schrijver dreigt te ontglippen. Hij weet hem te behouden en beschrijft hem. Maar ook het proces hoe die beeld voor beeld terug wordt gehaald. Er zijn fotos boven gekomen en die zijn weer de aanleiding om een fotozaak te beschrijven waar hij ooit heenging. Het gaat om de foto van een meisje, over retoucheren en vervolgens over het maken van een foto van hemzelf. De wijze waarop hij de juiste gelaatsuitdrukking krijgt aangemeten schetst het talent van Streefkerk, die meer dan een gewone fotograaf was. Aansluitend beschrijft Gout het leven van Streefkerk die zich in 1939 bij de NSB aansloot. Zijn verzameling glasplaatnegatieven van partijgenoten raakt na de oorlog zoek om in 1988 op een vliering van een ambachtsschool terug gevonden te worden. Gout sluit het verhaal af met een bloemlezing van diverse fotos van Streefkerk. Sober beschreven komt toch iedere foto tot leven en daarmee de maker ervan. Na het lezen van dit verhaal blijft er niets anders over dan De stilte die volgt op het woord.
Ezra de Haan — www.literatuurplein.nl — 19 december 2008
De stilte die volgt op het woord van Cor Gout is een fraai vormgegeven boek. Het herbergt een grote variatie aan proza-schetsen. Voorts zijn er mooie suggestieve tekeningen van Nina Roos en een bijgeleverde CD vol curieuze geluidsfragmenten, die in samenwerking met Robbert Kroos vervaardigd zijn. Een Gesamtkunstwerk waarin het prettig dolen is. Cor Gout afficheert zich als neerlandicus, filosoof, tekstschrijver en zanger van de band Trespassers W, dichter en schrijver van essays en korte verhalen. Sporen van al die activiteiten zijn in dit nieuwe werk aan te treffen. We mogen grasduinen in dialogen, cursiefjes, surrealistische anekdotes en prangende herinneringen. Gout voert ons naar de vele hoeken van zijn universum, waarin de taal en Den Haag de hoofdrollen spelen. Zijn beschouwing over het Van Stolkpark in Scheveningen trof me omdat ik daar als oud-VCLer dagelijks vertoefde. Als scholier was ik me van de glans van deze wijk vanzelfsprekend niet zo bewust. Maar Cor Gout groeide hier op en hij getuigt van de mysterieuze bekoring van dit stadsdeel. Hij citeert Couperus die zijn heldin Eline Vere met een koets door het Van Stolkpark laat rijden: Stil en schimachtig schemerden de villas tusschen de vage, donkere massas van het geboomte, waardoor een enkele zucht, slechts somwijlen hoorbaar, scheen te suizelen. In enkele van zijn eigen mooie zinnen stelt de schrijver: Het Van Stolkpark was vanaf het begin vroegoud, niet van zins zijn tijd af te wachten of iets uit het verleden te offeren. (...) Uit de aanschijn van het park sprak de overtuiging dat alles hier onveranderlijk was. Ik kreeg onmiddellijk zin om er weer eens heen te fietsen. Dat ik daarvoor even geen tijd had, was geen bezwaar. De geest was al in beweging gezet. Of hij nu vertelt over de Ieplaan, tandarts Van Eyk of een spijker spuwende stoffeerder, Cor Gout is telkens een vinder, die jut in het drijfzand van de tijd. Hij focust op het glimmende detail en laat je daarvan meegenieten. Met zo sprak de chauvinist die altijd weer trotsmakende Haagse verbaliteit. De stilte die volgt op het woord is dan ook helemaal de juiste titel. Dit is geen doorleesboek, maar een meditatief bladerwerk met tekeningen en geluiden. Een fijn zomerboek waarmee op weg naar de zuidelijke schroeicamping de kinderen op de achterbank zoet worden gehouden. Maar dan voor de kunstgevoelige oudere jongere!
Den Haag Centraal — 25 juli 2008
In het kort
ISBN-13
9789062656295
Uitgever
Verschenen
6 juni 2008
Bibliografisch
ISBN-139789062656295
Editie1
TaalNederlands dut
Pagina’s122
GeïllustreerdJa
Uitgave
UitgeverKnipscheer, Uitgeverij In de
CB-relatie-id7700624
Verschenen6 juni 2008
StatusLeverbaar 04
BeschikbaarheidBeschikbaar 20
Adviesprijs (incl. btw)€ 29,50
Vorm & inhoud
ProductvormHardback BB
SamenstellingPakket (meerdelig)
Classificatie
NUR (hoofd)Verhalenbundels 303
NUR (alle)303 Verhalenbundels
Herkomst
Werk-id (NSTC)500620570
MeldingBevestigd bij publicatie 03
Bijgewerkt6 augustus 2026
Lijkt op dit boek
NSTC 500620570 · CB-relatie 7700624 · Bijgewerkt 6 augustus 2026









