

De worsteling naar geluk 1877-1917 schokkend en onherstelbaar leed in het land van Axel
Wim Dorreman red.
Paperback310 pagina’sNederlandsLeverbaar
Beschrijving van het boek: Na het overlijden van oma, van moeders kant, was er een doos met familiebescheiden bij mijn ouders terechtgekomen. De doos bevatte wat aktes, ondertrouwkaarten, berichten van overlijden, foto's en oude kranten. Eén van die kranten was het "Geïllustreerd Politie Nieuws", een zondagsblad van 28 februari 1892. Deze krant, nog steeds in het bezit van de familie, doet verslag van de moord op de Catspoldersche dijk op donderdag 1 oktober 1891 en van de openbare rechtszitting op 23 februari 1892 voor de rechtbank van Middelburg. Deze gruwelijke gebeurtenis in de altijd zo rustige steek, waren in mijn kindertijd, 65 jaar later, nog steeds een terugkerend onderwerp van gesprek. Toen ik het plan opvatte om hierover een geromantiseerd verhaal te schrijven, heb ik naar het antwoord gezocht op de vraag: "hoe heeft het zo ver kunnen komen?"Het verhaal speelt zich af in het land van Axel, een afgebakend deel van Zeeuws-Vlaanderen. Het begint in het jaar 1877 en de hoofdpersoon is Piet de Kraker, een boerenzoon van 21 jaar uit het dorpje 't Spui. Het staat vol met anekdotes over zijn familie- en vriendenkring waar het tijdens feesten niet altijd zachtzinnig aan toe gaat, maar een lach en een traan niet ontbreken.Zoals: de strooptocht van zijn broer Arjaan, het schaatsongeluk van de vechtersbaas Binkie, de boer Jan zonder land, de caféverhalen van Kapie en de jaloerse meid Sientje. Piet wordt verliefd op Miete, een winkelmeisje uit Zaamslag. Na een korte verkering die niet zonder problemen verloopt, trouwt hij met haar en wordt molenaar en koopman op Noten. Het echtpaar blijft kinderloos. Als koopman gaat het Piet voor de wind. De molen, die steeds minder opbrengt, wordt hem teveel en hij verhuurt deze aan de knappe vrijgezel Cornelis uit Middelburg. Op de avond van 1 oktober 1891 gebeurt er een ontzettend misdrijf, dat de inwoners van de streek en zelfs ver daarbuiten, buitengewoon schokt. Dit echtgebeurde misdrijf krijgt zelfs landelijke bekendheid als: "De verraderlijke moordaanslag aan de Catspoldersche dijk." De schuldigen worden veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf. De feiten die 120 jaar geleden, in de op sensatie beluste krant, zijn weergegeven en een onderdeel vormen van het boek, heb ik vertaald in het hedendaags Nederlands om het beter leesbaar te maken. Waar nodig, maar zeer beperkt, zijn woorden uit het Axels dialect gebruikt.Ik heb tevens geprobeerd de tijd vast te leggen waarin de boeren en de kerk het dagelijkse leven bepaalden.De eerste reacties doen mij geloven dat het gelukt is.
Recensies
Over Jan van Damme Jan van Damme, geboren in Oostburg, 1956. Ik heb geschiedenis gestudeerd aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen: 1975-1983. Tijdens mijn studie werkte ik part-time op het Zeeuws Documentatie Centrum van de Provinciale Bibliotheek in Middelburg. In 1980 begon ik als freelancer voor de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) te werken in Zeeuws-Vlaanderen. Sinds 1984 ben ik in vaste dienst van de PZC. Eerst als regioverslaggever, vanaf 1986 als algemeen verslaggever met speciale aandacht voor provinciepolitiek, onderwijs, cultuur en historie. Na 1990 heb ik eindredactie- en coördinatiewerk gedaan, en ben ik chef van de afdeling bijlagen geweest (1994-2005). De laatste jaren combineer ik algemene verslaggeving met coördinatie van bijlagen. Voor de PZC heb ik de afgelopen 25 jaar vele auteurs geïnterviewd en boeken besproken. De worsteling naar geluk Geplaatst op 18 maart 2012 door Jan van Damme Beste Jan Zegers, gefeliciteerd met je debuutroman. Inderdaad, ik ben het helemaal met je eens: je bent nooit te oud om ergens aan te beginnen. Nu ik de roman gelezen heb, mag ik er wel aan toevoegen dat ik het jammer vind dat je niet eerder je pen hebt laten spreken. Maar goed, beter laat dan nooit. Kun je niet zorgen dat het boek ook aan de overkant van de Schelde zichtbaar te koop ligt? Al is het maar voor de enkele daar verdwaalde Zeeuws-Vlaming. Bovendien, een liefdesmoord is van alle tijden en van alle streken. Dat gevoel heb ik wel aan jouw boek overgehouden. Vriendelijke groet, Jan van Damme Ik heb het boek van Jan Zegers afgelopen weekeinde op mijn iPad gelezen. Dat kon moeilijk anders, omdat ik zo gauw het 'papieren' boek niet kon bemachtigen. Geef mij maar een echt boek, maar dat zal u niet verbazen. Ik wil niet langer met een stukje op dit weblog.wachten - het boek ligt in elk geval in Zeeuws-Vlaanderen in de winkel, in de PZC (editie Zeeuws-Vlaanderen) stond afgelopen vrijdag 16 maart 2012 een artikel van Harmen van der Werf, en woensdag 21 maart 2012 besteedt Omroep Zeeland aandacht aan boek en schrijver. Dat laatste betreft een mededeling van Jan Zegers zelf. Bovendien: vrijdag 23 maart signeert de schrijver van 14.00 tot 17.00 uur in de bibliotheek van Terneuzen. Terneuzenaar Jan Zegers (1944) (foto Mark Neelemans) was tot zijn pensioen werkzaam in de autobranche. Op zijn eigen website www.jan-zegers.nl legt hij uit waarom hij een boek is gaan schrijven: ,,Na het overlijden van oma, van moeders kant, was er een doos met familiebescheiden bij mijn ouders terechtgekomen. De doos bevatte wat aktes, ondertrouwkaarten, berichten van overlijden, foto's en oude kranten. Eén van die kranten was het 'Geïllustreerd Politie Nieuws', een zondagsblad van 28 februari 1892. Deze krant, nog steeds in het bezit van de familie, doet verslag van de moord op de Catspoldersche dijk op donderdag 1 oktober 1891 en van de openbare rechtszitting op 23 februari 1892 voor de rechtbank van Middelburg. Deze gruwelijke gebeurtenis in de altijd zo rustige steek, waren in mijn kindertijd, 65 jaar later, nog steeds een terugkerend onderwerp van gesprek. Toen ik het plan opvatte om hierover een geromantiseerd verhaal te schrijven, heb ik naar het antwoord gezocht op de vraag: hoe heeft het zo ver kunnen komen?" Grappig dat een oude krant zo enthousiasmerend kan werken. Jan heeft het over het Geïllustreerd Politie Nieuws. Ik heb even op de Krantenbank Zeeland gezocht, en ook de Zeeuwse kranten blijken toen al sensatiebelust genoeg om kolommen vol aan de rechtszaak te wijden. Nu was het natuurlijk ook niet niks. Een vrouw, die samen met haar minnaar, haar man om het leven brengt. En dan ook nog zo spectaculair, met schoten, een vechtpartij, een verwurging. Als een scriptschrijver dit had verzonnen zou je denken, mag het een tandje minder? Maar de werkelijkheid laat zich zelden verslaan Een roman staat of valt met de geloofwaardigheid van de daarin figurerende personen. Wat dat betreft vind ik het boek zeer geslaagd. Pieter de Kraker wordt voor mij levensecht. Een zuiplap, een bruut, een schuinsmarcheerder, een tiran. Zijn jonge vrouw Miete blijft voor mij een dolend kind, wanhopig op zoek naar liefde. Dat klinkt nogal zwart/wit. In het boek is er ruimte voor grijstinten. Op pagina 116 gaat het over Pieter: ,,Hij begon intussen steeds meer en meer karaktertrekjes van Miete te ontdekken. Dat het niet altijd lieve en aardige dingen konden zijn, begreep hij ook wel. Hij kwam uit een mannenwereld en getrouwde kameraden hadden hem al gewaarschuwd: 'Het kost veel tijd om een vrouw te begrijpen, want die zijn zo anders. En op het eind win je nooit!" Miete denkt op pagina 218: ,,Kon je geluk in al zijn vormen maar afdwingen." Het zijn de spaarzame vooruitwijzingen naar het drama, dat zich pas vanaf pagina 260 - op een totaal van 308 - voltrekt. Tien bladzijden eerder (251-252) is er een cruciale scène, als Piet het vermoeden uitspreekt dat Miete zwanger is van Cornelis Louwerse, de pachter van zijn molen. Piet zegt: ,,Ik zal het duidelijk en hardop tegen je zeggen. Ik heb nog een maand geduld met je. Als het uitkomt wat ik denk, dan zijn de rapen gaar. Die vent gooi ik dezelfde dag nog buiten en wat ik dan verder doe, kan ik nu nog niet overzien." Dat laatste is extra dreigend, omdat we als lezer weten dat Miete al enkele keren is mishandeld. Jan Zegers geeft een mooi beeld van het leven in het Land van Axel, eind 19e eeuw. Ik denk dat er meer armoede was dan hij laat uitkomen. In de kranten van toen kom je nogal wat berichten tegen over rondtrekkende bendes. Boerenechtparen werden voor een paar cent vermoord, hun huis in brand gestoken. Een halve eeuw eerder werd een jong dienstmeisje vermoord op Hontenisse, nadat ze 's avonds haar vriend een eindje weg had gebracht. Ik bedoel maar, de tijden waren iets onherbergzamer dan nu. Wat niet wegneemt dat de moord op Pieter de Kraker wel heel bijzonder was. Ik zie De worsteling naar geluk als een rechtbanktekening. Er mogen geen foto's worden gemaakt, maar een illustrator mag wel portretteren. Zo is Jan Zegers ook bezig geweest. Met het verslag van de rechtbankzitting als uitgangspunt heeft hij de hoofdpersonen een eigen leven gegeven. Daar moet een heleboel zoek- en denkwerk aan vooraf zijn gegaan. Hij mag trots zijn op het resultaat, zou ik zeggen. 'Schiet maar! Sla erop los!' Zo moedigde Miete de moordenaar aan en ze sloeg Pieter met haar paraplu. Nog één vraag: heeft Miete na het uitzitten van haar straf echt op het Molenwater in Middelburg gewoond? Jan Zegers: De worsteling naar geluk, Schokkend en onherstelbaar leed in het Land van Axel - Clusteruitgeverij Schrijverspunt.nl, 308 pagina's, 17,95 euro. Vul hier uw nieuwe recensietekst in.
Jan van Damme — PZC — 18 maart 2012
Recensie Harmen van der Werf Harmen van der Werf in de PZC van vrijdag 16 maart, editie Zeeuws-Vlaanderen: Subtiele streekroman over beruchte moord Jan Zegers uit Terneuzen schreef een streekroman op basis van een geruchtmakende moordzaak uit 1891 aan de Catspolderschedijk bij Terneuzen. Het boek heet: De worsteling naar geluk. Het is Jans debuut en dat smaakt direct naar meer. door Harmen van der Werf Een voormalig bedrijfsleider van de BMW-garage van Verbrugge in Terneuzen zet zich aan het schrijven. Kan dat wel goed gaan? Nou, wie De worsteling naar geluk (ruim 300 pagina's) in handen krijgt en begint te lezen, komt er niet van los. Terneuzenaar Jan Zegers (67) moet een geboren schrijver zijn. Subtiel leidt hij de lezer door het leven van de hoofdrolspelers: boerenzoon én bekend koopman Pieter de Kraker uit Spui en de Zaamslagse winkeliersdochter Miete de Ruijter. "Ze hebben echt bestaan", verzekert Jan Zegers. Zijn broer Wim die in Sluiskil woont, heeft de stamboom van Pieter, Miete en aanverwante familie helemaal uitgeplozen. "Op de boerderij aan de Pootersdijk bij Spui waar Pieter vandaan kwam, zit nog altijd verre familie." De aanleiding voor Jan Zegers om zich in de geschiedenis van Pieter en Miete te verdiepen, is al een bijzondere. Zijn oma bewaarde veel spullen, vooral foto's en oude kranten. "Als kind grasduinde ik daar graag in. Dat is me altijd bijgebleven. Eén van de kranten was het Geïllustreerd Politie Nieuws van 28 februari 1892. En daarin stond een verslag van het proces tegen de verdachten van een moord op de Catspolderschedijk, de moord op Pieter de Kraker." Pieter en Miete waren getrouwd. Het was een speciaal huwelijk, al vanaf het begin. Pieter was boerenzoon en eind negentiende eeuw hoorde je dan te trouwen met een boerendochter. Hij koos Miete, een winkelmeisje, dus van een lagere stand. Ze waren werkelijk verliefd. "Het standsverschil heeft hen mogelijk toch opgebroken", denkt Jan Zegers. "Het hielp ook niet dat ze geen kinderen konden krijgen." Na hun huwelijk namen Pieter en Miete in 1879 de molen in de Terneuzense buurtschap Noten over. Pieter bouwde het bedrijf al snel uit tot een succesvolle graan- en vlashandel. Zo goed als zijn zaken gingen, zo slecht verliep zijn huwelijk. Hij ontpopte zich tegenover zijn vrouw als een bruut én zocht zijn heil bij andere dames. Kennelijk mochten mannen dat, maar voor vrouwen was het al taboe naar andere mannen te kijken. Dat ging in het geval van Miete goed, tot Pieter besloot de molen in Noten te verpachten aan Cornelis Louwerse uit Nisse. Hij zou later met Miete terechtstaan voor de moord op Pieter. Miete verkeerde toen 'in gezegende toestand', ze was zwanger, meldt het Geïllustreerd Politie Nieuws. Jan Zegers had feitelijk alleen het verslag uit deze zondagskrant. "De rest heb ik min of meer verzonnen." Uit het boek blijkt dat helemaal niet. En dat is knap. Het komt goed van pas dat Jan Zegers het land van Axel en Terneuzen uit en te na kent. Maar dat is niet het enige. Hij plaatst het tragische levensverhaal van Pieter en Miete ook nog in de juiste historische context. "Zes mensen hebben het boek vooraf gelezen. Eén van hen is een boerenzoon van nu 73 jaar. Hij was verbaasd dat ik als buitenstaander het boerenmilieu uit die tijd zo herkenbaar heb beschreven. Een groter compliment kun je niet krijgen." Jan Zegers, De worsteling naar geluk, 308 pag., 17,95 euro. Vul hier uw nieuwe recensietekst in.
Harmen v.d. Werf — PZC — 15 maart 2012
In het kort
ISBN-13
9789491361081
Uitgever
Verschenen
1 maart 2012
Imprint
Bibliografisch
ISBN-139789491361081
Editie1
TaalNederlands dut
Pagina’s310
GeïllustreerdNee
Uitgave
UitgeverSchrijverspunt
ImprintJan Zegers
CB-relatie-id7374209
Verschenen1 maart 2012
StatusLeverbaar 04
BeschikbaarheidBeschikbaar 20
Adviesprijs (incl. btw)€ 17,95
Vorm & inhoud
ProductvormPaperback BC
SamenstellingLos product
Classificatie
NUR (hoofd)Streek- en familieromans 344
NUR (alle)344 Streek- en familieromans
Medewerkers
Auteur A01Jan Zegers
Redacteur B01Wim Dorreman
Herkomst
Werk-id (NSTC)500285452
MeldingBevestigd bij publicatie 03
Bijgewerkt6 augustus 2026
Lijkt op dit boek
NSTC 500285452 · CB-relatie 7374209 · Bijgewerkt 6 augustus 2026









